Sektor bankowy wchodzi w fazę głębokiej transformacji, w której technologia przestaje być wsparciem, a staje się warunkiem konkurencyjności. Z raportu Accenture „Top Banking Trends for 2026” wynika, że ponad 70% klientów byłoby skłonnych korzystać z inteligentnych asystentów AI w aplikacji swojego banku pierwszego wyboru. Jednocześnie niemal dwie trzecie badanych deklaruje otwartość na zarządzanie finansami z użyciem asystentów działających poza aplikacjami bankowymi, co bezpośrednio podważa dotychczasowe modele lojalności.
Skala potencjalnych korzyści jest znacząca. Accenture szacuje, że skuteczne wdrożenie AI w 200 największych bankach świata w ciągu trzech lat może przynieść łącznie 289 mld USD korzyści – zarówno dzięki wzrostowi przychodów (ok. 5%), jak i obniżeniu kosztów operacyjnych (ok. 8%). Warunkiem jest jednak nie tylko inwestycja w technologię, lecz także przebudowa modeli decyzyjnych, architektury IT i sposobu organizacji pracy. Banki, które ograniczą się do punktowych wdrożeń, ryzykują utratę tempa i pozycji rynkowej.
Cyfrowy pieniądz przyspiesza
Jednym z najmocniejszych trendów jest zmiana charakteru pieniądza i płatności. Stablecoiny, tokenizowane depozyty i waluty cyfrowe banków centralnych wychodzą z fazy pilotaży. W okresie od listopada 2024 do października 2025 roku roczny wolumen transakcji stablecoinami powiązanych z płatnościami sięgnął 10,7 bln USD – poziomu odpowiadającego 81% wolumenu Visa i ponad sześciokrotności PayPala.
Accenture prognozuje, że do 2030 roku nawet 13 bln USD transakcji transgranicznych B2B największych firm może zostać przeniesione do alternatywnych metod płatności. Dla banków oznacza to ryzyko utraty ok. 13 mld USD przychodów z opłat. Nic dziwnego, że 87% instytucji finansowych analizuje dziś wykorzystanie tokenizacji, choć 76% z nich musi przyspieszyć modernizację kluczowych systemów rozliczeniowych, by w pełni obsłużyć tzw. inteligentny pieniądz.
„Przez lata banki funkcjonowały w przekonaniu, że pieniądz jest „ich” z definicji, bo depozyt leży na rachunku, a klient przychodzi do oddziału albo korzysta z aplikacji. Dziś pieniądz porusza się szybciej niż instytucje, które go obsługują. Stablecoiny czy tokenizacja nie są problemem technologicznym, lecz organizacyjnym i decyzyjnym. W wielu bankach ambicje biznesowe wyprzedzają gotowość infrastruktury o kilka lat, co oznacza, że realna konkurencja już trwa, tylko jeszcze nie zawsze widać ją w wynikach” – mówi Dominika Bosek-Rak, liderka badań nad płatnościami w Europie w Accenture, członkini zespołu tworzącego raport „Top Banking Trends for 2026”.
AI bliżej decyzji klienta
Transformacji infrastruktury towarzyszy zmiana doświadczenia klienta. Bankowość coraz częściej przenosi się do konwersacyjnych interfejsów AI, które stają się pierwszym punktem kontaktu z usługą finansową. Co więcej, 35% klientów deklaruje gotowość do powierzenia AI samodzielnego podejmowania decyzji zakupowych. To istotne wyzwanie dla banków, które – jeśli nie osadzą swoich usług w takich ekosystemach – mogą zostać zredukowane do roli zaplecza bilansowego.
Presja konkurencyjna dotyczy już nie tylko front-endu, ale też samych bilansów. Fintechy, emitenci stablecoinów i niebankowi pożyczkodawcy konkurują dziś z bankami o aktywa o łącznej wartości przekraczającej 200 bln USD. Fakt, że ponad połowa klientów detalicznych nie zna oprocentowania swoich oszczędności, w połączeniu z asystentami AI automatycznie wyszukującymi lepsze oferty, może dodatkowo nasilać presję na marże i przyspieszać odpływ depozytów.
Praca z agentową AI, nie zamiast ludzi
Raport wskazuje również na zmianę modeli pracy. Agentowa AI pozwala pracownikom banków koordynować „cyfrowych współpracowników”, co może wielokrotnie zwiększać produktywność. Autorzy podkreślają, że AI nie będzie przede wszystkim narzędziem redukcji zatrudnienia – jedynie 6% liderów IT w bankowości planuje ograniczanie tradycyjnych ról. Kluczowe staje się przesuwanie kompetencji, odpowiedzialności i decyzji bliżej klienta.
„Kluczowe staje się przejście w stronę humanokracji: organizacji, w której technologia wzmacnia sprawczość ludzi, a decyzje zapadają bliżej klienta i problemu, a nie w cieniu wielopiętrowych procedur. Jeśli AI ma realnie podnosić produktywność, bank musi uprościć zasady gry, skrócić ścieżki akceptacji i oddać więcej odpowiedzialności zespołom. Automatyzacja bez zaufania i autonomii jedynie przyspiesza biurokrację” – uważa Dariusz Orynek, Manager w Accenture.
Istotną barierą pozostają jednak przestarzałe systemy IT. Około 70% budżetów technologicznych banków pochłania dziś utrzymanie istniejącej infrastruktury i spełnianie wymogów regulacyjnych. Koszty technologii rosły przez ostatnie dwie dekady znacznie szybciej niż przychody, a wydatki na oprogramowanie zwiększają się średnio o 8% rocznie. Generatywna AI po raz pierwszy daje szansę na modernizację core’owych systemów w tempie odpowiadającym skali problemu i na realne „uwolnienie” potencjału zespołów technologicznych.
