Wbrew powszechnemu przekonaniu niewielka skala działalności nie chroni firm przed cyberatakami. Wręcz przeciwnie – dla przestępców sektor MŚP coraz częściej stanowi „miękkie podbrzusze” gospodarki. Mniejsze organizacje dysponują uproszczonymi procedurami, ograniczonymi zasobami i niższym poziomem świadomości pracowników, co znacząco obniża próg skutecznego ataku.
Potwierdzają to dane z raportu ESET i DAGMA Bezpieczeństwo IT „Cyberportret polskiego biznesu 2025”. Poprawną znajomość procedur cyberbezpieczeństwa deklaruje jedynie 43% pracowników małych firm, podczas gdy w dużych organizacjach wskaźnik ten sięga 65%. Co więcej, aż 38% mniejszych podmiotów wskazuje zbyt niski budżet jako główną barierę w budowie cyfrowej odporności.
Jak atakuje się MŚP?
Współczesne ataki na sektor MŚP rzadko opierają się na zaawansowanych exploitach. Zdecydowanie częściej bazują na pośpiechu, presji czasu i lukach w obiegu dokumentów. Jednym z najbardziej dotkliwych zjawisk pozostaje Business Email Compromise (BEC), czyli oszustwo polegające na podszywaniu się pod kontrahenta. Po wcześniejszym rozpoznaniu relacji biznesowych napastnicy informują o „zmianie numeru konta”, co w firmach bez wieloetapowej weryfikacji płatności często kończy się realną stratą finansową.
Równie popularne są fałszywe komunikaty dotyczące infrastruktury cyfrowej – wygasających domen, licencji czy usług IT. Linki prowadzą do spreparowanych bramek płatniczych, których celem jest kradzież danych bankowych. Coraz częściej ataki te uwiarygadniane są poprzez wykorzystanie autorytetu instytucji publicznych lub zaufanych partnerów biznesowych.
„Oszustwa skierowane przeciwko mniejszym podmiotom stają się coraz bardziej wyrafinowane, m.in. dzięki wykorzystaniu sztucznej inteligencji. Małe firmy coraz częściej padają ofiarą spearphishingu oraz oszustw operacyjnych, w których jedna pochopna decyzja może prowadzić do utraty danych i poważnych strat finansowych” – mówi Kamil Sadkowski, analityk cyberzagrożeń ESET.
Bariera budżetowa i luka rynkowa
Rosnąca złożoność zagrożeń zderza się z ograniczonymi możliwościami obronnymi sektora MŚP. Oprócz zbyt niskich budżetów (38%) i wysokich kosztów wdrożeń (33%), problemem pozostaje również brak rozwiązań dopasowanych do skali i realnych potrzeb mniejszych organizacji. Co szósta firma (17%) wskazuje, że dostępne na rynku narzędzia są projektowane głównie z myślą o dużych korporacjach.
W efekcie powstaje luka inwestycyjna, której nie da się wypełnić pojedynczym zakupem oprogramowania. Skuteczna ochrona wymaga ciągłego monitoringu, aktualizacji oraz kompetencji, których utrzymanie wewnątrz organizacji dla wielu firm okazuje się nieosiągalne.
Od inwestycji do usług
W odpowiedzi na te ograniczenia rynek cyberbezpieczeństwa stopniowo przesuwa się w stronę usług zarządzanych. Zamiast kosztownych, jednorazowych inwestycji w infrastrukturę, coraz więcej firm decyduje się na model stałego wsparcia realizowanego przez wyspecjalizowanych partnerów zewnętrznych.
„Najmniejsze organizacje nigdy nie będą w stanie stosować tak szerokiego katalogu zabezpieczeń jak duże firmy. Potrzebują partnerów, którzy zadbają o podstawowe obszary ochrony, właściwą konfigurację systemów i regularne szkolenia pracowników, oferując to w przewidywalnym modelu miesięcznych opłat. Obserwujemy więc jak dynamicznie rodzi się w Polsce rynek – na razie małych – dostawców rozwiązań usług zarządzanych (Managed Service Providers)” – zauważa Paweł Jurek, Business Development Director w DAGMA Bezpieczeństwo IT.
W dobie profesjonalizacji cyberprzestępczości odporność cyfrowa przestaje być domeną działów IT, a staje się fundamentem stabilności finansowej firm. Dane pokazują, że nawet przy ograniczonych budżetach możliwe jest skuteczne podnoszenie poziomu bezpieczeństwa – pod warunkiem odejścia od doraźnych działań na rzecz ciągłego, dopasowanego wsparcia. Dla sektora MŚP kluczowa okazuje się dziś nie skala inwestycji, lecz umiejętność delegowania ochrony tam, gdzie własne zasoby okazują się niewystarczające.
