Chmura obliczeniowa to ekosystem zasobów, technologii oraz usług

Rosnące znaczenie chmury obliczeniowej, potrzeba cyfrowej suwerenności i coraz większe wymagania w zakresie cyberbezpieczeństwa zmieniają sposób, w jaki firmy projektują swoje środowiska IT. Jak odpowiada na te wyzwania polski rynek i jaką rolę odgrywają w nim Netia i cała Grupa Polsat Plus?

Wywiad Piotra Waszczuka z Andrzejem Abramczukiem, prezesem zarządu i dyrektorem generalnym Netii, a także członkiem zarządu w spółkach Polkomtel i Cyfrowy Polsat.

Jak z Pańskiej perspektywy wygląda dziś przebieg cyfrowej transformacji polskiej gospodarki?

Zacząłbym od rozróżnienia specyfiki transformacji sektora publicznego i przedsiębiorstw. Administracja w dużej mierze nadrabia dziś zaległości i dług technologiczny, otwierając się na nowe rozwiązania, które mają poprawić kontakt z obywatelami. W przypadku firm sytuacja wygląda inaczej, bo przedsiębiorcy zwykle szybciej identyfikują obszary, które mogą ułatwić prowadzenie biznesu, obniżyć koszty albo zapewnić przewagę konkurencyjną.

Jednym z kluczowych rozwiązań staje się tu model chmury obliczeniowej. Oczywiście mówimy o bardzo szerokim rynku, obejmującym setki tysięcy podmiotów. Zatem skala dojrzałości jest zróżnicowana. Liderzy od dawna rozumieją, czym jest chmura i jakie może przynieść korzyści, ale dziś coraz wyraźniej widać, że także mniejsze i średnie firmy zaczynają dostrzegać jej wartość.

Rośnie też świadomość, że samo korzystanie z narzędzi pokroju M365 nie oznacza jeszcze pełnej transformacji do modelu chmurowego. Kluczowe jest zrozumienie, że chmura to cały ekosystem zasobów, technologii oraz usług, który bez odpowiednich elementów nie zadziała właściwie i nie przyniesie oczekiwanych korzyści.

Tylko zbudowanie całego, kompletnego środowiska – czy to na bazie własnych zasobów, czy we współpracy z profesjonalnym dostawcą – pozwala realizować cele stawiane przed cyfrową transformacją. Jest to jednak proces czasochłonny i złożony decyzyjnie, zwłaszcza że nakłada się na trudne realia gospodarcze ostatnich lat. Niemniej wierzę, że polscy przedsiębiorcy po raz kolejny pokażą, iż potrafią bardzo sprawnie nadrabiać dystans rozwojowy, a nawet wyprzedzać część konkurencyjnych firm w regionie.

Jak w praktyce model chmury obliczeniowej wspiera transformację cyfrową?

Chmura jest dziś jednym z kluczowych narzędzi transformacji, ale sama w sobie nie rozwiązuje wszystkich wyzwań związanych z wykorzystaniem nowych technologii. Jeżeli mówimy o pełnej transformacji cyfrowej, musimy pamiętać o dodatkowych komponentach, składających się na cały ekosystem niezbędny do efektywnego wykorzystania koncepcji chmury obliczeniowej. Model ten potrzebuje odpowiednich zasobów serwerowych, zaplecza data center, infrastruktury transmisyjnej, wykwalifikowanych pracowników i właściwie zaprojektowanego bezpieczeństwa, zarówno po stronie składowania danych, jak i ich przesyłu. Potrzebna jest także szeroko rozumiana edukacja użytkowników: pracowników, partnerów biznesowych i wszystkich osób korzystających z tego środowiska.

O dojrzałym podejściu do chmury możemy mówić wówczas, kiedy przedsiębiorca rozumie, że w cyfrowej transformacji nie chodzi o pojedynczą usługę, ale o cały układ współzależnych elementów. Wówczas też pojawia się przestrzeń dla dostawców, takich jak Netia, Oktawave czy szerzej Grupa Polsat Plus.

Jesteśmy w stanie zapewnić klientowi praktycznie cały łańcuch: od infrastruktury, przez migrację i skalowanie, po utrzymanie oraz odpowiedni model kosztowy. Kwestia kosztów ma tu kluczowe znaczenie. Transformacja
cyfrowa nie jest bowiem działalnością charytatywną, tylko inwestycją, która ma przynosić konkretne efekty operacyjne i finansowe.

Co wyróżnia ofertę firmy Netia i Grupy Polsat Plus w kontekście potrzeb związanych z wykorzystaniem modelu chmurowego?

W przypadku Netii to przeszło 10 lat rozwoju usług chmurowych, począwszy od środowisk prywatnej chmury
obliczeniowej, serwerów dedykowanych i wirtualizacji. Dekadę temu był to jeszcze obszar niszowy, który trzeba było objaśniać klientom i partnerom. Od tego czasu bardzo się zmieniliśmy.

Netia wnosi do oferty Grupy Polsat Plus mocne telekomunikacyjne legacy: rozległą sieć światłowodową, dobrą komunikację z praktycznie wszystkimi ośrodkami miejskimi w Polsce oraz połączenia z zagraniczną infrastrukturą, a także z kluczowymi punktami wymiany ruchu międzynarodowego. Mamy też własne zaplecze data center w Polsce. Korzystamy dziś z 5 takich obiektów, z czego 4 są naszą własnością.

Kilka lat temu uznaliśmy jednak, że potrzebujemy dodatkowego impulsu rozwojowego, stąd akwizycja spółki Oktawave, która dziś stanowi chmurowe ramię zarówno Netii, jak i całej Grupy Polsat Plus. Dzięki temu możemy zaoferować klientowi praktycznie każdy model: chmury prywatne, publiczne, rozwiązania hybrydowe, a także dostęp do zasobów hyperscalerów w Europie. Warto odnotować, że Netia – jako jedyny operator z Polski – uzyskała certyfikację Partner Interconnect Google Cloud we Frankfurcie. Jesteśmy również świetnie skomunikowani z zasobami Google Cloud poprzez węzeł w Warszawie. Jeśli dołożymy do tego bezpieczeństwo na poziomie chmurowym i infrastrukturalnym, otrzymujemy kompletny stos usług.

To ważne, bo nasze podejście nie opiera się wyłącznie na standardowych rozwiązaniach. W obszarze chmury doradzamy, zapewniamy rozwiązania szyte na miarę potrzeb i możliwości budżetowych klienta. Zaczynamy od analizy jego sytuacji, mapujemy potrzeby, przygotowujemy plan wdrożenia, wskazujemy ewentualne koszty, a następnie przeprowadzamy go przez cały proces migracji, uruchomienia i późniejszego utrzymania.

Co istotne, relacji z klientem nie kończymy na sprzedaży. W naszym DNA nie ma porzucania klienta po wdrożeniu. Wręcz przeciwnie, systematycznie wspieramy klientów i wspólnie realizujemy kolejne etapy zmian i projekty. Dziś mamy ponad 200 klientów korzystających z naszych usług chmury prywatnej. Wielu z nich przeszło z nami drogę od podstawowych usług do kompleksowych, rozproszonych środowisk z backupem w chmurze, kolokacją i redundantnymi usługami bezpieczeństwa.

Dziś rozmowa z klientami coraz częściej nie obejmuje dywagacji na temat wykorzystania koncepcji chmury obliczeniowej, tylko wyboru, który model będzie najlepszy.

Czy to oznacza, że Państwa model działania to bardziej długofalowe partnerstwo niż klasyczna sprzedaż usługi operatorskiej i infrastruktury?

Zdecydowanie tak. To przede wszystkim doradztwo, edukacja i pokazywanie klientom różnych scenariuszy rozwoju. Sporo rozmawiamy o chmurze, przywołam przykład jednego z naszych rozwiązań branżowych, które w 2024 roku zaoferowaliśmy w naszym regionie jako pierwsi. Mowa o wykorzystaniu modelu chmurowego jako sposobu obsługi systemu telewizji hotelowej. W takim modelu nie trzeba budować na miejscu pełnego zaplecza serwerowego do zarządzania całą usługą. Treści wideo dostarczane są właśnie przez infrastrukturę chmurową. To ciągle nowe i nieoczywiste podejście na tym rynku.

Naszą przewagą są także własne kompetencje inżynierskie. Zarówno po stronie Netii, jak i Oktawave mamy zespoły odpowiadające za architekturę, wdrożenia, migrację i utrzymanie środowisk. Staramy się zamykać cały ekosystem usług chmurowych wewnątrz własnych zasobów, kompetencji i infrastruktury, bez konieczności sięgania po zewnętrzne wsparcie.

Często pojawia się dziś temat suwerenności danych. Nasze centra danych są zlokalizowane w Polsce, i to w nich utrzymujemy środowiska klientów oparte na modelu prywatnej chmury obliczeniowej. Nie wyklucza to jednak możliwości wykorzystania rozwiązań hyperscalerów, jeśli klient uzna, że taki model jest dla niego właściwy. Zresztą my również, w ramach strategicznego partnerstwa Grupy Polsat Plus i Google Cloud, przenosimy część własnych zasobów do chmury publicznej.

Fakt, że rozwiązania chmurowe wdrażamy w strukturze całej grupy kapitałowej jest ważny, bo pokazuje, że nie jesteśmy tylko resellerem, który odsprzedaje usługę. Korzystamy z tych rozwiązań sami, znamy je i bierzemy za nie odpowiedzialność.

Kto jest obecnie modelowym klientem Państwa usług chmurowych?

Dziś wielkość i branża, w jakiej działa klient, praktycznie nie ma już znaczenia. Jeżeli taki podmiot ma choćby jedno łącze i prowadzi podstawową działalność, to jesteśmy w stanie zaproponować mu nawet bardzo prostą usługę chmurową, choćby tylko w zakresie backupu i dodatkowego zabezpieczenia danych. Dotyczy to zarówno supermarketu, platformy e-commerce, zakładu produkcyjnego, jak i mniejszej działalności, która potrzebuje bezpiecznego środowiska dla swoich zasobów.

W praktyce najszerzej z tych rozwiązań korzystają dziś więksi przedsiębiorcy: firmy wielooddziałowe, działające w wielu krajach, korzystające np. z SD-WAN, potrzebujące ośrodków Disaster Recovery, przechowywania danych i większej elastyczności.

Ważną grupą naszych klientów są też organizacje o nierównomiernym wykorzystaniu zasobów, z pikami transmisji i obciążenia. Właśnie w takich przypadkach model chmurowy daje wyraźną przewagę kosztową nad inwestowaniem w sztywną infrastrukturę on-premise.

Z naszych usług korzystają klienci z sektorów: finansowego, medycznego, hotelowego, farmaceutycznego,
handlowego i dystrybucyjnego, ale także sieci dealerskie czy firmy obecne w centrach handlowych. Rośnie też zainteresowanie po stronie sektora publicznego. W ciągu 3 lat nasze przychody z usług chmurowych wzrosły 3-krotnie. Mówimy o kilkudziesięciu milionach złotych, co pokazuje skalę dynamiki tego rynku i tempo naszego rozwoju.

Wspomniał Pan, że z usług chmurowych Netii korzystają firmy z mocno regulowanych sektorów…

To prawda. Nasza infrastruktura jest w stanie sprostać potrzebom takich klientów. Widzimy zresztą rosnącą skalę wymagań i przygotowujemy kolejne projekty, które mają zwiększyć pojemność oraz sprawność całego środowiska w kontekście rosnących wymogów szeroko pojętego compliance, w tym takich regulacji jak NIS 2, czy DORA.

Równie istotne jest to, że dysponujemy pełnymi kompetencjami organizacyjnymi i inżynierskimi potrzebnymi do realizacji tego typu projektów. To właśnie połączenie infrastruktury i kompetencji wykonawczych decyduje o tym, czy można skutecznie odpowiadać na potrzeby bardziej wymagających branż.

Jak w praktyce wygląda podział ról i współpraca między Netią, Polkomtelem i Oktawave?

Stawiamy na ścisłą kooperację, wymianę informacji i wzajemne wsparcie. Jesteśmy w stanie zaoferować klientom pełen wachlarz usług chmurowych niezależnie od tego, czy klient trafia do nas przez markę Plus, Netia czy Oktawave. Ostatecznie chodzi o właściwą alokację zasobów i kompetencji do konkretnego projektu. Oktawave ma własną platformę chmurową i bardzo mocne kompetencje w obszarze architektury, migracji oraz utrzymania. Netia rozwija własną platformę od 10 lat i wnosi mocne fundamenty infrastrukturalne. Polkomtel z kolei dysponuje dużą bazą klientów biznesowych, wśród których rozwijana jest dziś transformacja cyfrowa oparta na usługach chmurowych.

Udało nam się zbudować model, w którym wszystkie obszary grupy wspierają się wzajemnie. Oktawave odgrywa obecnie dużą rolę również w naszej wewnętrznej transformacji cyfrowej, przenosząc aplikacje grupy do nowych środowisk. Jesteśmy dobrze zorganizowani, nastawieni na sprawną obsługę klienta i wynik biznesowy.

Inżynierowie Oktawave wspierają handlowców Netii i Polkomtela zarówno na etapie sprzedaży, jak i edukacji klientów, a następnie realizują migracje, zwłaszcza w obszarze chmury publicznej. Z drugiej strony, jeśli klient wybiera chmurę prywatną, to Netia dysponuje odpowiednimi zasobami, by sprawnie przeprowadzić migrację.

Jakie znaczenie dla Państwa klientów w obszarze usług B2B ma wspomniana synergia całej Grupy Polsat Plus?

Trzeba pamiętać, że wyrastamy z trzech różnych światów. Polkomtel wywodzi się ze świata technologii mobilnych, Netia – łączności stacjonarnej, a Oktawave – chmury obliczeniowej. Każdy z tych podmiotów powstawał w innym czasie, z innym celem i na innym etapie dołączał do Grupy. Tradycyjne obszary działalności stały się w dużej mierze commodity. Telefonia stacjonarna, telefonia mobilna czy transmisja danych nie są już same w sobie wystarczającym wyróżnikiem. Klientów można dziś zainteresować przede wszystkim usługami, które tworzą nową wartość i dają przewagę.

Obecnie jako segment B2B Grupy Polsat Plus koncentrujemy się na poprawie satysfakcji klientów, wzroście przychodów i dostarczaniu coraz nowocześniejszych usług. Właśnie dlatego tak ważne jest połączenie kompetencji sprzedażowych i produktowych Netii oraz Polkomtela z kompetencjami inżynierskimi Oktawave. Nie myślę o tym w kategorii prostego „łączenia” organizacji, ale raczej dobrze rozumianej symbiozy. To wymiana pomysłów i projektów pomiędzy zespołami sprawia, że można szybciej znajdować nowe nisze i wyprzedzać rynek.

Dzięki symbiozie w ramach Grupy dysponują Państwo też pełnym stosem technologii, infrastruktury i rozwiązań potrzebnych do świadczenia nowoczesnych usług…

Zdecydowanie tak. To jedna z największych przewag konkurencyjnych Grupy Polsat Plus. Z perspektywy klienta ogromną wartością jest świadomość, że może być obsługiwany kompleksowo przez jednego partnera. To trochę jak w służbie zdrowia: wygodniej jest pójść do jednego lekarza, który potrafi spojrzeć na nasze zdrowie całościowo, niż krążyć między wieloma specjalistami. W biznesie czas ma ogromne znaczenie, dlatego model jednego partnera jest po prostu efektywniejszy.

Jakie znaczenie mają zatem Państwa partnerstwa technologiczne?

Są bardzo ważne, bo rozszerzają nasze możliwości działania. Możemy zapewnić klientom szybki dostęp do zasobów Google Cloud Platform, dostarczać rozwiązania oparte na tym środowisku, realizować migrację aplikacji, a jednocześnie oferować dostęp do zasobów innych hyperscalerów.

Współpracujemy też z najważniejszymi dostawcami technologii cyberbezpieczeństwa. Nasza infrastruktura wykorzystuje rozwiązania firm, takich jak Palo Alto, Fortinet, Cisco. Mamy z nimi wieloletnie relacje partnerskie. Te same rozwiązania najwyższej klasy oferujemy również klientom – po to, aby mogli skutecznie zabezpieczyć własną infrastrukturę, od końcówek, przez środowiska chmurowe, po ruch sieciowy.

To ważne, ponieważ problematyka cyberbezpieczeństwa jest dziś jednym z głównych wyzwań całych gospodarek. Wychodzimy z założenia, że rozwiązania chmurowe muszą być rozwijane i oferowane wraz z silnym komponentem bezpieczeństwa. Nigdy nie sprzedalibyśmy klientowi pozbawionej zabezpieczeń chmury. Byłoby to nieprofesjonalne.

Chmura nie jest abstrakcyjnym bytem, lecz wymaga twardej infrastruktury, fizycznych zabezpieczeń, centrum kompetencyjnego i inżynierskiego oraz wsparcia Security Operations Center. Jako operator infrastruktury krytycznej mamy też własne doświadczenia związane z ochroną systemów i tę praktyczną wiedzę przekładamy bezpośrednio na rozwiązania oferowane klientom.

W jakim zakresie w Państwa rozmowach z klientami jest dziś obecna kwestia cyfrowej suwerenności?

To temat obecny zarówno w branży, jak i w dialogu z administracją. Nie postrzegałbym go jednak w kategoriach prostego przeciwstawienia chmury globalnej i lokalnej. Jestem przekonany, że oba modele mogą współistnieć. Kluczowe jest raczej wyznaczenie granic: które dane i które zasoby powinny być utrzymywane lokalnie, które na poziomie europejskim, a które mogą funkcjonować w środowisku globalnym. To właśnie ten podział powinien stanowić podstawę rozmowy o suwerenności. Trzeba myśleć pragmatycznie.

Osobiście patrzę na suwerenność chmury przede wszystkim z perspektywy bezpieczeństwa: odpowiedniej lokalizacji centrów danych, ich redundancji i rozproszenia. W tym sensie warto myśleć o europejskich, rozproszonych klastrach chmurowych, a nie o modelu całkowitej separacji. Równie ważna jak technologia jest świadomość użytkowników. To oni muszą wiedzieć, jakie dane, komu i na jakich warunkach przekazują. Bez tej świadomości nie zbudujemy zbiorowej odporności na zagrożenia dzisiejszych czasów.

Drugim ważnym elementem jest szyfrowanie danych bezpośrednio na poziomie chmury. Przykładowo, zespół Oktawave realizuje obecnie finansowany z funduszy unijnych projekt, który zapewni zaawansowane, zautomatyzowane szyfrowanie danych w chmurze, w sposób pozwalający na bezpieczną pracę bez wykorzystania tradycyjnych kluczy szyfrujących. To właśnie takie rozwiązania mogą w przyszłości stać się jednym z filarów bezpieczeństwa suwerennej chmury.

Jakie są Państwa dalsze plany rozwoju infrastruktury i oferty w obszarze B2B?

Z perspektywy oferty mamy dziś wszystkie najważniejsze elementy układanki. To jest już raczej kwestia tuningu i dalszego dopasowywania rozwiązań do potrzeb klientów.

Coraz większe znaczenie będzie miał przy tym komponent AI, zwłaszcza ten osadzony w chmurze Google. Zarówno w zastosowaniach na potrzeby własne, jak i w rozwiązaniach wspierających obsługę klienta, takich jak Voice Bot czy inteligentne contact center.

AI jest też integralną częścią innych naszych rozwiązań, szczególnie w obszarze cyberbezpieczeństwa – od analizy zdarzeń i predykcji zagrożeń, po automatyzację reakcji na incydenty i wsparcie pracy zespołów Security Operations Center.

Dla wielu organizacji kluczowe będzie nie tyle samo wdrożenie sztucznej inteligencji, ile bezpieczne umieszczenie jej w kontrolowanym, dobrze zabezpieczonym środowisku chmurowym. Dlatego będziemy rozwijać ofertę tak, aby łączyć chmurę, komunikację, cyberbezpieczeństwo, usługi zarządzane i AI w jeden praktyczny ekosystem, który realnie wspiera transformację klientów.

Chcemy, aby technologia nie była dla firm kolejnym źródłem złożoności wielu różnych komponentów. Zamierzamy wspierać klientów jako integrator zaawansowanych rozwiązań ICT, tak aby wpłynęły one pozytywnie na ich efektywność, zapewniały ciągłość działania i bezpieczny rozwój organizacji. Tak, jak to robimy we własnym zakresie, budując stabilny, bezpieczny ekosystem do funkcjonowania całej naszej Grupy.