Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) oraz Polpharma podpisały umowę o dofinansowanie projektu, którego celem jest stworzenie nowoczesnej platformy technologiczno-analitycznej do wytwarzania leków zawierających oligonukleotydy w formie gotowej do użycia. Całkowity budżet przedsięwzięcia to blisko 80 mln zł, z czego ponad 30 mln zł stanowi wsparcie z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki w ramach inicjatywy STEP.
STEP (Strategic Technologies for Europe Platform) to instrument Komisji Europejskiej wspierający rozwój technologii krytycznych, w tym biotechnologii, które mają ograniczyć zależność UE od dostaw spoza Wspólnoty i wzmocnić odporność łańcuchów wartości. W Polsce wdrażanie środków w obszarze B+R prowadzi NCBR.
Projekt Polpharmy zakłada budowę infrastruktury i kompetencji umożliwiających produkcję leków opartych na RNA. Oligonukleotydy pozwalają oddziaływać bezpośrednio na poziom informacji genetycznej, wyciszając geny odpowiedzialne za rozwój wybranych chorób, m.in. rzadkich schorzeń genetycznych, nowotworów czy chorób metabolicznych.
„Rozwój tej dziedziny intensywnie postępuje w USA i Azji, podczas gdy Europa stoi przed strategicznym punktem zwrotnym: albo zainwestuje w budowę własnych kompetencji produkcyjnych i technologicznych, albo za kilka lat stanie się w pełni zależna od importu tej klasy leków. Dlatego tak ważne jest aby wzmacniać krajowy sektor biotechnologii” – podkreśliła prof. dr hab. inż. Maria Mrówczyńska, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego.
Projekt obejmuje badania przemysłowe i prace rozwojowe nad elastycznym, zgodnym z normami GMP procesem wytwarzania. Wykorzystanie systemów jednorazowych ma zwiększyć efektywność i ułatwić skalowanie produkcji.
„Budujemy w Polsce kompetencje do wytwarzania kolejnej klasy leków opartych na RNA i oligonukleotydach. To inwestycja w niezależność technologiczną Europy i bezpieczeństwo lekowe. Jednocześnie stawiamy na elastyczność produkcji – rozwiązania i procesy, które pozwalają szybko przechodzić z rozwoju do gotowej postaci leku i sprawnie skalować w odpowiedzi na potrzeby pacjentów. Mamy odwagę sięgać po trudne projekty i ambitne technologie – zgłaszamy się do skomplikowanych konkursów, bo wiemy, że to realnie skraca drogę nowoczesnych terapii do chorych” – skomentował Sebastian Szymanek, prezes zarządu Polpharma S.A.
Zgodnie z harmonogramem, realizacja projektu potrwa do końca 2029 roku. Efektem ma być gotowa platforma umożliwiająca rozwój i wytwarzanie zaawansowanych terapii RNA w Polsce.
900 mln zł na technologie krytyczne – ruszają nowe nabory STEP
NCBR zapowiada kolejne nabory w ramach STEP w 2026 roku – w obszarach biotechnologii, technologii cyfrowych oraz czystych technologii – z łącznym budżetem 900 mln zł. O dofinansowanie będą mogły się ubiegać przedsiębiorstwa oraz ich konsorcja z innymi przedsiębiorstwami, organizacjami badawczymi lub organizacjami pozarządowymi. Technologie krytyczne oraz technologie ich łańcuchów wartości rozwijane będą w ramach projektów badawczo-rozwojowych, obejmujących badania przemysłowe i prace rozwojowe albo tylko prace rozwojowe, dofinansowane przez NCBR w dwóch ścieżkach:
- Ścieżka A – dla projektów badawczo-rozwojowych, które wnoszą na rynek wewnętrzny UE innowacyjny lub najnowocześniejszy lub przełomowy element o znaczącym potencjale gospodarczym (wymagana jest kombinacja co najmniej dwóch z tych elementów),
- Ścieżka B – dla projektów badawczo-rozwojowych, które przyczyniają się do ograniczania lub zwalczania strategicznej zależności Unii.
