W hybrydowym świecie IT zarządzanie wydatkami na oprogramowanie staje się wyzwaniem, które nie tylko wpływa na efektywność działania, ale i skuteczność finansową. Firmy, które ślepo podążają za trendem chmurowym, ryzykują przepłacanie za licencje, których wcale nie potrzebują. Według analiz firmy Forscope, skala oszczędności wynikających z zastosowania licencji z rynku wtórnego może sięgnąć nawet 60-70 proc. wydatków.

Raport „Monitor Transformacji Cyfrowej Biznesu” wskazuje, że 95 proc. przedsiębiorstw w Polsce korzysta już z usług chmurowych. Popularność chmury wzrosła o 24 punkty procentowe rok do roku[1]. Najpopularniejszym modelem dostępu do oprogramowania bezapelacyjnie pozostaje SaaS (Software-as-a-Service)[2].
„Cyfryzacja wymaga elastyczności, jednak przekonanie, że chmura i subskrypcja to jedyna słuszna droga, coraz częściej okazuje się kosztową pułapką. Dotyczy to w szczególności firm z sektorów, które z natury swej działalności pozostają silnie zakorzenione w środowiskach on-premise” – przekonuje Jakub Šulak, CEO Forscope.
Z chmury na ziemię
Przemysł, produkcja, energetyka i sektor publiczny to obszary, w których przechowywanie danych lokalnie nie jest kaprysem – to wymóg operacyjny, a często także regulacyjny. Elektrownie, sieci energetyczne czy podmioty infrastruktury krytycznej muszą korzystać z oprogramowania zainstalowanego i zarządzanego lokalnie. Zdarza się, że model subskrypcyjny po prostu nie spełnia tych warunków
Tymczasem istnieje alternatywa racjonalna i optymalna kosztowo: zakup legalnych wieczystych licencji oprogramowania z rynku wtórnego. Handel używanymi licencjami jest w pełni dozwolony w Unii Europejskiej – podstawą prawną jest wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 13 lipca 2012 roku, który potwierdził zasadę wyczerpania prawa do dystrybucji. Podobnie jak przy odsprzedaży jakiegokolwiek zakupionego przedmiotu, zgoda producenta oprogramowania na dalszy obrót licencją nie jest wymagana.
Oszczędności są przy tym wymierne: zakup używanej licencji zamiast nowej może przynieść redukcję kosztów przekraczającą 60-70 proc. Słowacki operator energetyczny Slovenské elektrárne zaoszczędził w ten sposób 72 proc. wartości zamówienia, a czeski producent Crystalex, decydując się na pakiety Microsoft Office 2019 Professional Plus z rynku wtórnego, obniżył wydatki o 65 proc.
Milionowe magazyny licencji – czas na audyt SAM
Wiele organizacji posiada rozbudowane portfele oprogramowania, które z biegiem lat zamieniły się w wielomilionowe magazyny licencji. Część z nich jest aktywnie używana, część – zapomniana, a część – opłacana podwójnie w ramach nakładających się subskrypcji i umów. To marnotrawstwo zasobów, które CIO coraz częściej muszą traktować jako priorytet finansowy.
Odpowiedzią na chaos licencyjny jest Software Asset Management Audit, kompleksowy przegląd zasobów oprogramowania, który pozwala zidentyfikować rzeczywiste potrzeby organizacji i dobrać optymalne rozwiązania licencyjne. Audyt SAM to nie tylko narzędzie do cięcia kosztów; to mapa, która pozwala zrozumieć, gdzie organizacja się znajduje obecnie i dokąd powinna zmierzać w swojej strategii IT.
Dobrze przeprowadzony audyt, prowadzony w ramach kompleksowej polityki zarządzania oprogramowaniem, uwzględnia specyfikę biznesową każdej organizacji: jej skalę, profil użytkowników, wymagania regulacyjne i plany rozwoju. Dopiero na tej podstawie możliwa jest rzetelna odpowiedź na pytanie, czy konkretny system powinien działać w chmurze w modelu subskrypcyjnym, jako nowa licencja on-premise, czy jako licencja wieczysta pozyskana z rynku wtórnego.
Rynek oprogramowania “z drugiej ręki” w Europie Środkowej i Wschodniej według analiz firmy Forscope rośnie w tempie ponad 20 proc. rocznie. Organizacje dostrzegają w tym realny instrument optymalizacji – nie tylko finansowej. Możliwość wyboru konkretnej wersji oprogramowania, zamiast bycia zmuszanym do kosztownych aktualizacji, oznacza także zachowanie kompatybilności systemów, uniknięcie przestojów podczas migracji i zachowanie kontroli nad strategią IT.
Resellerzy i BYOL – mądrzejszy kanał partnerski
W ekosystemie IT kluczową rolę odgrywają resellerzy i integratorzy, którzy w ramach kompleksowych przetargów dostarczają oprogramowanie klientom korporacyjnym i instytucjom publicznym. Coraz częściej stają się oni nie tylko dostawcami, ale przede wszystkim doradcami i partnerami, którzy pomagają organizacjom podjąć optymalne decyzje licencyjne.
Forscope, największy broker oprogramowania w Europie Środkowo-Wschodniej, działa właśnie jako partner kanału partnerskiego. Współpracuje z resellerami, oferując im dostęp do w pełni licencjonowanego oprogramowania z rynku wtórnego, atrakcyjne marże, rabaty wolumenowe oraz pełną dokumentację prawną potwierdzającą legalność transakcji. Dzięki temu integratorzy mogą rozszerzyć swoją ofertę bez dodatkowych inwestycji i zaproponować klientom końcowym oszczędności sięgające 70–80 proc. wartości licencji nowych.
Istotnym elementem tej układanki jest model BYOL (Bring Your Own License). Pozwala on firmom przenosić posiadane licencje wieczyste do środowisk chmurowych, Microsoft Azure, AWS czy Google Cloud Platform, zamiast przepłacać za subskrypcyjne plany oferowane przez dostawców chmury. Forscope specjalizuje się w doradztwie w zakresie zgodności licencyjnej przy wdrożeniach BYOL, pomagając organizacjom optymalnie wykorzystać dotychczasowe inwestycje w oprogramowanie w hybrydowej rzeczywistości IT.
„Wiele firm nie zdaje sobie sprawy, że może znacząco obniżyć koszty migracji do chmury, korzystając z licencji dożywotnych, zamiast wybierać subskrypcje. BYOL to zrównoważona, długoterminowa alternatywa, która pozwala zachować elastyczność operacyjną bez nadmiernych wydatków na oprogramowanie” – mówi Jakub Šulak.
W świecie, w którym CIO jest de facto dyrektorem finansowym swojego departamentu, racjonalne zarządzanie wydatkami na oprogramowanie to nie opcja – to obowiązek. Rynek wtórny, audyt SAM i model BYOL tworzą razem zestaw rozwiązań, który pozwala odzyskać kontrolę nad budżetem IT bez kompromisów w zakresie funkcjonalności i bezpieczeństwa.
Dodatkowe informacje:
www.forscope.pl
www.forscope.eu
[1] https://kpmg.com/pl/pl/wiedza/technologia/monitor-transformacji-cyfrowej-biznesu-edycja-2025.html[2] https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/SEPDF/cache/37043.pdf







