Podstawowe funkcje systemów kontroli dostępu są często podobne – różnice pojawiają się jednak w architekturze, pochodzeniu technologii, zakresie odpowiedzialności dostawcy, integracjach i sposobie utrzymania. Dlatego w artykule porównujemy modele wdrożenia i wybranych dostawców obecnych na polskim rynku na podstawie publicznie dostępnych informacji. Zobacz, jakie kryteria warto uwzględnić przed podjęciem decyzji.
Jak wygląda rynek systemów kontroli dostępu w Polsce?
Na polskim rynku systemów kontroli dostępu działają zarówno producenci własnych rozwiązań, jak i firmy integratorskie oraz dostawcy łączący oba modele:
- Unicard Systems – polski producent systemów kontroli dostępu, rozwijający własne oprogramowanie, w tym pierwszy chmurowy system KD impero 360, oraz urządzenia, m.in. sterowniki i czytniki. Firma realizuje także projekty, integracje, instalacje i serwis.
- Roger – polski producent urządzeń i oprogramowania. Od 2024 roku należy do grupy ASSA ABLOY.
- Satel – polski producent systemu kontroli dostępu wraz z sterownikami, kontrolerami i urządzeniami peryferyjnymi.
- Nedap Security – holenderski producent platformy kontroli dostępu, rozwijanej we własnym zakresie i przystosowanej do współpracy z rozwiązaniami partnerów technologicznych.
- AutoID – polski integrator i dostawca rozwiązań KD, rozwijający własne oprogramowanie i w przypadku urządzeń peryferyjnych korzystający z zewnętrznych producentów.
- Secorun/Vemco – dostawca oprogramowania do kontroli dostępu i integrator wykorzystujący również urządzenia innych producentów.
- C&C Partners – integrator systemów bezpieczeństwa, wdrażający rozwiązania kontroli dostępu oparte na technologiach różnych producentów.
- Biosys – polski dostawca rozwiązań z zakresu kontroli dostępu i rejestracji czasu pracy, oferujący własne oprogramowanie.
Producent, integrator czy model mieszany – jakie są różnice?
Model dostawcy wpływa na sposób rozwoju systemu, zakres odpowiedzialności za wdrożenie oraz możliwości integracji i późniejszej rozbudowy. Warto więc sprawdzić nie tylko funkcje systemu, ale także to, kto odpowiada za sprzęt, oprogramowanie i realizację projektu. Oto najważniejsze kryteria wyboru systemu kontroli dostępu.
Producent własnego systemu
W tym modelu producent rozwija zarówno oprogramowanie, jak i sprzęty. Tak działają m.in. Unicard Systems, Roger i Satel.
Zaletami są:
- większa kontrola nad rozwojem poszczególnych komponentów,
- spójny ekosystem technologiczny,
- krótsza ścieżka odpowiedzialności za rozwiązanie.
Ograniczeniem może być natomiast większe związanie z technologią jednego producenta, choć otwarte API pozwala integrować system z rozwiązaniami innych dostawców i ogranicza ryzyko technologicznego zamknięcia.
Istotny jest też sposób realizacji wdrożeń. Przykładowo Unicard Systems prowadzi projekty bezpośrednio, natomiast Roger i Satel opierają się na sieci partnerów. Przy rozbudowanych wdrożeniach może to wpływać na zakres dostępnych modyfikacji, integracji i odpowiedzialność za projekt.
Producent platformy z otwartym ekosystemem
Inny model reprezentuje Nedap Security. Firma rozwija własną platformę, która może współpracować z urządzeniami Nedap lub rozwiązaniami partnerów.
Takie podejście łączy własne oprogramowanie ze swobodą doboru sprzętu. Jednocześnie zakres wdrożenia i późniejszego wsparcia może zależeć od partnerów uczestniczących w projekcie.
Integrator i model mieszany
W tym modelu rozwiązanie jest budowane z komponentów pochodzących od różnych producentów. Tak działają m.in. C&C Partners, a częściowo także AutoID, Secorun/Vemco i Biosys, które rozwijają własne elementy oprogramowania, ale korzystają też z technologii zewnętrznych w przypadku hardware.
Zaletą jest tu większa swoboda doboru urządzeń i możliwość dopasowania architektury do konkretnego środowiska. Większego znaczenia nabierają jednak kompetencje integratora, jakość połączenia poszczególnych technologii oraz sposób utrzymywania integracji po uruchomieniu systemu.
Jak porównać dostawców systemów kontroli dostępu?
Porównajmy kluczowe kryteria wyboru systemu:
Kto rozwija sprzęt i oprogramowanie systemu?
Przy ocenie rozwiązania warto sprawdzić pochodzenie urządzeń, producenta firmware’u, zasady aktualizacji oraz strukturę łańcucha dostaw. Sam fakt produkcji sprzętu poza UE nie przesądza o jego bezpieczeństwie, ale w organizacjach objętych podwyższonymi wymaganiami może stanowić jedno z kryteriów oceny ryzyka.
Kto odpowiada za projekt?
Unicard Systems samodzielnie prowadzi analizę, projekt, integracje, montaż, uruchomienie i serwis, wykorzystując własne oprogramowanie i urządzenia. Z kolei Roger, Satel i Nedap w większym stopniu opierają wdrożenia na sieci partnerów, a w modelu integratorskim projekt prowadzi jedna firma, korzystając z rozwiązań różnych producentów.
Chmura, on-premise czy oba modele?
Przy porównaniu warto sprawdzić, czy system jest dostępny:
- lokalnie, jako on-premise,
- w modelu chmurowym / ACaaS,
- w obu wariantach lub architekturze hybrydowej.
Istotne jest przy tym rozróżnienie rzeczywistego rozwiązania chmurowego od systemu lokalnego z możliwością zdalnego dostępu.
Model wdrożenia wpływa również na cenę kontroli dostępu. W rozwiązaniu lokalnym trzeba uwzględnić m.in. serwer, środowisko systemowe, administrację i aktualizacje, natomiast w modelu chmurowym część tych kosztów jest ujęta w opłacie za usługę.
Jak szeroki jest ekosystem integracji?
Nowoczesny system KD musi współpracować z infrastrukturą IT. Sprawdź integracje z HR i RCP, Active Directory (Entra ID), CCTV, BMS, SSWiN oraz systemami ERP poprzez otwarte API.
Jak system zachowuje się przy awarii?
Warto sprawdzić:
- możliwość lokalnej pracy kontrolerów bez połączenia z serwerem,
- buforowanie zdarzeń,
- synchronizację danych po odzyskaniu komunikacji,
- dostępne scenariusze awaryjne.
Dzięki architekturze chmurowej w przypadku awarii jednego z modułów system automatycznie przełącza się na jego kopię, co pozwala zachować ciągłość działania i wysoką dostępność usługi.
Bezpieczeństwo, audyt i NIS2/CER
Przy ocenie systemu warto zweryfikować mechanizmy kontroli uprawnień, rejestrowania zdarzeń, ochrony komunikacji, aktualizacji oraz zarządzania komponentami w całym cyklu życia rozwiązania. W organizacjach objętych NIS2/KSC lub CER znaczenie mają także audytowalność oraz transparentność łańcucha dostaw.
Dodatkowym kryterium może być koncesja MSWiA na prowadzenie działalności w zakresie zabezpieczenia technicznego. Taką koncesję, obejmującą działalność związaną z instalowaniem, konserwacją i naprawą systemów zabezpieczeń technicznych, posiada m.in. Unicard Systems.
Jaki system kontroli dostępu wybrać w zależności od potrzeb?
Wybór modelu zależy przede wszystkim od sposobu działania organizacji, jej infrastruktury i wymagań bezpieczeństwa.
- Jeśli zależy Ci na jednym dostawcy technologii i wdrożenia. Warto szukać producenta, który rozwija własne oprogramowanie i urządzenia oraz samodzielnie realizuje projekt i serwis.
- Jeśli ważna jest swoboda doboru urządzeń różnych producentów. Większą elastyczność może zapewnić model integratorski lub platforma współpracująca z rozwiązaniami wielu dostawców.
- Jeśli organizacja ma wiele lokalizacji. Porównaj możliwości centralnego zarządzania, architekturę systemu, skalę wdrożeń oraz działanie przy utracie łączności.
- Jeśli organizacja podlega NIS2/KSC lub CER. Zwróć większą uwagę na bezpieczeństwo komunikacji, audytowalność zdarzeń, zarządzanie uprawnieniami, aktualizacje oraz łańcuch dostaw.
- Jeśli chcesz ograniczyć własną infrastrukturę IT. Sprawdź, czy dostawca oferuje rzeczywisty model cloud/ACaaS, a nie jedynie zdalny dostęp do systemu lokalnego.
- Jeśli zależy Ci na wysokiej dostępności i ciągłości działania. Sprawdź, w jaki sposób system reaguje na awarie poszczególnych komponentów. W rozwiązaniach chmurowych możliwe jest wykorzystanie mechanizmów redundancji i automatycznego przełączania usług.
- Jeśli ważna jest możliwość szybkiego odtworzenia danych. Zweryfikuj sposób wykonywania kopii zapasowych, częstotliwość backupów i dostępny okres retencji. impero 360 posiada automatyczny mechanizm tworzenia kopii baz danych, umożliwiający odtworzenie spójnego stanu systemu do wybranego punktu w czasie z dokładnością do 1 minuty z ostatnich minimum 7 dni, bez angażowania administratorów po stronie klienta.
Przykładem dostawcy łączącego własną technologię z bezpośrednią realizacją wdrożeń jest Unicard Systems. Model ten może sprawdzić się zarówno w projektach integracyjnych i wielolokalizacyjnych, jak i w rozwiązaniach chmurowych lub środowiskach o podwyższonych wymaganiach bezpieczeństwa.
