1,65 bln dolarów długu Big Tech poza bilansem. AI napędza nowe ryzyko

Alphabet, Microsoft, Amazon, Meta i Oracle zgromadziły łącznie ok. 1,65 bln dolarów zobowiązań pozabilansowych związanych z rozwojem infrastruktury AI – wynika z analizy Nikkei Asia. Kwota przewyższa oficjalnie wykazywane zadłużenie tych firm, wynoszące ok. 1,35 bln dolarów, i od 2022 roku wzrosła niemal ośmiokrotnie. Eksperci spierają się jednak, czy zobowiązania te należy traktować jako rzeczywisty dług czy raczej standardowy element finansowania inwestycji.

Rozwój sztucznej inteligencji wymaga gigantycznych nakładów na centra danych, układy GPU i infrastrukturę obliczeniową. Z analizy Nikkei Asia wynika, że pięciu największych amerykańskich dostawców technologii – Alphabet, Microsoft, Amazon, Meta i Oracle – zgromadziło ok. 1,65 bln dolarów zobowiązań pozabilansowych, które nie są wykazywane jako klasyczny dług w bilansach spółek.

Nie oznacza to, że firmy ukrywają zadłużenie w nielegalny sposób. Chodzi przede wszystkim o wieloletnie umowy najmu centrów danych, kontrakty na dostawy procesorów GPU, zakup mocy obliczeniowej oraz finansowanie projektów poprzez spółki joint venture. Zgodnie z obowiązującymi zasadami rachunkowości zobowiązania te są ujawniane w przypisach do sprawozdań finansowych, a nie w pozycji zadłużenia.

Największe zobowiązania pozabilansowe ma Meta, których wartość Nikkei szacuje na 420 mld dolarów – niemal trzykrotnie więcej niż oficjalnie wykazywany dług. Część inwestycji finansowana jest poprzez joint venture o wartości 27 mld dolarów z funduszem Blue Owl, wspierające budowę kampusu centrów danych Hyperion w Luizjanie.

Najszybciej rosną natomiast zobowiązania Oracle, które osiągnęły już około 273 mld dolarów. Skala inwestycji była jednym z czynników, które skłoniły agencję S&P Global Ratings do obniżenia ratingu spółki do najniższego poziomu inwestycyjnego. Również Alphabet, dotychczas postrzegany jako firma o wyjątkowo konserwatywnym bilansie, ujawnia już dziesiątki miliardów dolarów podobnych zobowiązań, m.in. w ramach współpracy z Blackstone.

Ryzyko czy normalne finansowanie?

Rosnąca skala zobowiązań budzi coraz większą dyskusję wśród analityków. Bank Rozrachunków Międzynarodowych (BIS) określa tego typu finansowanie mianem „shadow lending” (ukrytego finansowania), wskazując, że utrudnia ono ocenę rzeczywistego poziomu zadłużenia przedsiębiorstw. Z kolei Moody’s zwraca uwagę, że wiele umów dotyczy infrastruktury, która nie generuje jeszcze przychodów, mimo że firmy już zobowiązały się do ponoszenia wieloletnich kosztów.  Według Morgan Stanley, wartość pozabilansowych zobowiązań związanych z AI może być natomiast jeszcze wyższa i sięgać nawet 1,8 bln dolarów.

Nie wszyscy jednak zgadzają się z określaniem tych zobowiązań mianem długu. Zdaniem Dylana Patela, założyciela SemiAnalysis, wieloletnie kontrakty na zakup chipów czy najem centrów danych nie są pożyczkami, lecz zobowiązaniami operacyjnymi. „Umowa zakupu czegoś nie jest długiem. To po prostu zobowiązanie do zakupu towaru lub usługi, której firma jeszcze nie otrzymała” – podkreśla Dylan Patel, cytowany przez Dealroom.

Eksperci zwracają uwagę, że wszystkie analizowane spółki należą do najbardziej rentownych na świecie, dysponują znacznymi rezerwami gotówki i wysokimi ratingami kredytowymi. Kluczowym pytaniem pozostaje jednak, czy popyt na usługi AI będzie rósł wystarczająco szybko, aby uzasadnić wielomiliardowe inwestycje w infrastrukturę. Jeśli tempo wzrostu rynku wyhamuje, firmy nadal będą musiały realizować wcześniej podpisane kontrakty na centra danych i układy GPU, co może zwiększyć presję na ich wyniki finansowe.

Źródła: Nikkei Asia, Dealroom, X.