AI winna zwolnień w IT? Giganci technologiczni tną etaty mimo rekordowych inwestycji

Od początku 2026 roku branża technologiczna zlikwidowała już blisko 150 tys. miejsc pracy. Wiele największych firm technologicznych wskazuje sztuczną inteligencję jako jeden z powodów redukcji zatrudnienia. Coraz więcej ekspertów podważa jednak tę narrację, argumentując, że za zwolnieniami stoją także wcześniejsze nadmierne zatrudnienie, reorganizacje biznesu oraz presja na poprawę efektywności. Warto przy tym pamiętać, że większość opisywanych cięć dotyczy amerykańskich gigantów technologicznych, a sytuacja na polskim rynku pracy wygląda dziś zupełnie inaczej.

Według danych portalu z ofertami pracy i platformy rekrutacyjnej dla branży technologicznej TrueUp, od początku roku amerykańskie firmy technologiczne przeprowadziły ponad 360 rund zwolnień, które objęły niemal 150 tys. pracowników. Oznacza to średnio blisko tysiąc likwidowanych stanowisk dziennie i tempo o około 44% wyższe niż przed rokiem. Jak się okazuje, szczególnie dużą falę redukcji przyniosły ostatnie miesiące. Firma Challenger, Gray & Christmas, monitorująca rynek pracy w USA, wskazuje, że sztuczna inteligencja już trzeci miesiąc z rzędu jest najczęściej wymienianym powodem zwolnień przez pracodawców.

Czy rzeczywiście chodzi o AI?

Choć AI coraz częściej pojawia się w oficjalnych komunikatach firm, wielu ekspertów uważa, że rzeczywiste przyczyny są bardziej złożone. Po pandemicznym boomie technologicznym wiele przedsiębiorstw znacząco zwiększyło zatrudnienie. Dziś część z nich dostosowuje struktury organizacyjne do nowych warunków rynkowych i oczekiwań inwestorów.

Dobrym przykładem jest firma Block. Początkowo jej założyciel Jack Dorsey tłumaczył redukcję około 4 tys. miejsc pracy wpływem sztucznej inteligencji na sposób funkcjonowania przedsiębiorstw. Później przyznał jednak, że spółka po prostu zatrudniła zbyt wielu pracowników w okresie pandemii. Podobne stanowisko prezentuje część inwestorów. Marc Andreessen, amerykański przedsiębiorca, programista i legendarny inwestor venture capital, stwierdził niedawno, że dla wielu organizacji AI stała się wygodnym uzasadnieniem dla zwolnień wynikających w rzeczywistości z wcześniejszych błędów organizacyjnych i nadmiernego rozrostu struktur.

Największe redukcje dotyczą głównie amerykańskich gigantów

Warto zauważyć, że zdecydowana większość głośnych zwolnień dotyczy największych amerykańskich koncernów technologicznych, które jednocześnie inwestują miliardy dolarów w rozwój sztucznej inteligencji. W ostatnich miesiącach redukcje zatrudnienia ogłosiły m.in. Oracle, Amazon, Meta, Cisco, IBM, Salesforce, Microsoft, Google, Cloudflare czy Dell (patrz poniższe zestawienie).

Niektóre firmy otwarcie przyznają, że automatyzacja części procesów dzięki AI wpływa na ich potrzeby kadrowe. IBM poinformował na przykład, że część zadań realizowanych wcześniej przez pracowników działów HR została przejęta przez systemy oparte na sztucznej inteligencji. Jednocześnie spółka zwiększa zatrudnienie w zespołach rozwijających technologie AI.

Paradoks obecnej sytuacji polega na tym, że zwolnienia zbiegają się z rekordowymi inwestycjami w sztuczną inteligencję. Najwięksi gracze technologiczni przeznaczają dziesiątki miliardów dolarów na budowę centrów danych, zakup wyspecjalizowanych procesorów oraz rozwój własnych modeli AI. Dla inwestorów takie działania są często sygnałem pozytywnym, ponieważ mają prowadzić do wzrostu produktywności i poprawy rentowności. W efekcie niektóre spółki obserwowały wzrost kursów akcji po ogłoszeniu zwolnień i jednoczesnym zwiększeniu inwestycji w AI.

AI zmienia rynek pracy, ale nie jest jedynym powodem zwolnień

Ekonomiści zwracają uwagę, że obecna fala redukcji zatrudnienia nie wynika wyłącznie z rozwoju sztucznej inteligencji. Znaczenie mają również spowolnienie gospodarcze, niepewność geopolityczna, presja kosztowa oraz konieczność dostosowania modeli biznesowych do nowych realiów.

Nie zmienia to jednak faktu, że AI stopniowo wpływa na strukturę zatrudnienia. Automatyzacja obejmuje coraz więcej obszarów – od obsługi klienta i administracji po analizę danych oraz tworzenie oprogramowania. W praktyce oznacza to, że część stanowisk będzie ewoluować, a inne mogą stopniowo tracić znaczenie.

Polska patrzy na ten trend z innej perspektywy

Choć doniesienia o masowych zwolnieniach w Dolinie Krzemowej budzą na pewno duże zainteresowanie, nie należy automatycznie przenosić tych zjawisk na polski rynek pracy. Podczas gdy amerykańscy giganci technologiczni redukują tysiące etatów i coraz częściej wskazują AI jako przyczynę reorganizacji, w Polsce przedsiębiorstwa nadal zgłaszają problemy ze znalezieniem specjalistów posiadających odpowiednie kompetencje. Największe niedobory dotyczą obszarów takich jak cyberbezpieczeństwo, sztuczna inteligencja, inżynieria oprogramowania, analiza danych czy DevOps.

Coraz więcej firm deklaruje również, że rozwój AI zwiększa – a nie zmniejsza – zapotrzebowanie na ekspertów odpowiedzialnych za wdrażanie, integrację i zabezpieczanie nowych rozwiązań. Oznacza to, że wpływ sztucznej inteligencji na rynek pracy może wyglądać zupełnie inaczej po obu stronach Atlantyku.