Polski Sejm tworzy regulatora AI. Nowa komisja dostanie prawo kontroli i karania firm

Sejm rozpoczyna prace nad zmianami, które mają umożliwić uruchomienie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI). Nowy organ ma odpowiadać za krajowy nadzór nad częścią przepisów unijnego AI Act, łącząc funkcje kontrolne i sankcyjne ze wsparciem firm rozwijających technologie AI.

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty poinformował, że na rozpoczynającym się posiedzeniu izba zmieni regulamin, co otworzy drogę do wyboru przewodniczącego Komisji. Głosowanie może odbyć się podczas kolejnego posiedzenia, zaplanowanego na 15-18 września.

„To jest sprawa, która będzie jedną z najważniejszych rzeczy w najbliższym czasie dla państwa polskiego, która będzie kształtowała funkcjonowanie i umysłów, i instytucji państwowych, i instytucji prywatnych” – mówił Włodzimierz Czarzasty. Zwrócił również uwagę na wpływ sztucznej inteligencji na rynek pracy i potrzebę poważnego przygotowania się do zmian związanych z rozwojem tej technologii.

Nowy regulator dla rynku AI

Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji stać się ma jednym z najważniejszych elementów krajowego systemu wdrażania AI Act. Jej kompetencje obejmą prowadzenie postępowań administracyjnych i kontroli, wydawanie decyzji oraz nakładanie sankcji za naruszenia przepisów dotyczących sztucznej inteligencji. Komisja będzie również koordynować nadzór nad systemami AI w Polsce.

Dla firm technologicznych znaczenie będą miały jednak nie tylko uprawnienia kontrolne. KRiBSI ma także wspierać rozwój rynku, badań naukowych i zastosowań AI. Jednym z instrumentów mają być bezpłatne piaskownice regulacyjne, w których przedsiębiorcy, szczególnie MŚP, będą mogli testować rozwiązania AI w kontrolowanym środowisku.

Komisja ma również prowadzić działania edukacyjne i informacyjne oraz wydawać opinie dotyczące stosowania AI Act. W praktyce może to oznaczać powstanie ważnego źródła interpretacji regulacji dla przedsiębiorstw, które dziś muszą przekładać europejskie przepisy na konkretne procesy biznesowe i technologiczne.

W Komisji także UOKiK, UKE i KNF

Przewodniczącego KRiBSI ma wybrać Sejm za zgodą Senatu na pięcioletnią kadencję. W pracach Komisji mają uczestniczyć również przedstawiciele UOKiK, UKE, KNF i KRRiT.

Taki skład ma umożliwić łączenie kompetencji związanych z różnymi sektorami, w których AI jest już wykorzystywana – od usług cyfrowych i telekomunikacji po finanse i media. Jednocześnie oznacza to, że nadzór nad AI będzie musiał zostać skoordynowany z istniejącymi systemami regulacyjnymi.

Regulacje i rozwój rynku w jednym organie

Zakres kompetencji KRiBSI pokazuje, że ustawodawca nie ogranicza jej roli do egzekwowania przepisów. Komisja ma jednocześnie wspierać konkurencyjność gospodarki, rozwój badań oraz budowę krajowego ekosystemu AI. Ma także współpracować z organami nadzoru innych państw, instytucjami UE i organizacjami międzynarodowymi. Do jej zadań będzie należało również opiniowanie projektów aktów prawnych i dokumentów rządowych związanych ze sztuczną inteligencją.

Dla rynku kluczowe będzie więc to, jak w praktyce zostanie rozłożony akcent między kontrolą a wsparciem przedsiębiorstw. Skuteczny regulator powinien nie tylko reagować na naruszenia AI Act, ale także ograniczać niepewność regulacyjną, która może utrudniać firmom wdrażanie nowych technologii. Piaskownice, działania edukacyjne i oficjalne interpretacje mogą w tym zakresie stać się równie istotne jak kompetencje sankcyjne.