Na Uniwersytecie Jagiellońskim Collegium Medicum opracowano nowy system zdalnej komunikacji przestrzennej wykorzystujący modelowanie obrazu 3D oraz rozszerzoną rzeczywistość (AR). Technologia ma wspierać prowadzenie zdalnych konsultacji medycznych, dokumentowanie przebiegu operacji oraz kształcenie studentów medycyny. W przyszłości rozwiązanie może znaleźć zastosowanie także w przemyśle i innych sektorach wymagających precyzyjnej współpracy na odległość.
Wspomniany projekt powstał pod kierunkiem Klaudii Proniewskiej-van Dam z Centrum Medycyny Cyfrowej i Robotyki UJ CM oraz Damiana Dołęgi-Dołęgowskiego.
„Nasze rozwiązanie generuje dynamiczny, trójwymiarowy obraz sali operacyjnej, dzięki czemu specjalista może nie tylko obserwować zabieg zdalnie, ale również analizować go z dowolnie wybranej perspektywy. Technologia odwzorowuje środowisko pracy w czasie rzeczywistym i umożliwia zdalną współpracę” – podkreśla prof. Klaudia Proniewska-van Dam.
Cyfrowy model sali operacyjnej
System tworzy trójwymiarowy model sali operacyjnej na podstawie danych z kamer 3D oraz gogli rozszerzonej rzeczywistości używanych przez operatora. Zintegrowane informacje pozwalają odtworzyć nie tylko położenie obiektów, ale także ich wzajemne relacje przestrzenne w czasie rzeczywistym.
Zdalny ekspert może swobodnie poruszać się po cyfrowym modelu, zmieniać punkt obserwacji, przybliżać wybrane elementy oraz umieszczać przestrzenne oznaczenia – np. strzałki, znaczniki czy adnotacje – które operator widzi bezpośrednio w swoim polu widzenia za pomocą technologii AR.
„Ekspert konsultujący zabieg z innego miasta lub kraju może wskazać konkretny instrument czy miejsce wykonania czynności, a operator zobaczy tę informację dokładnie tam, gdzie powinna się znaleźć. Ogranicza to ryzyko nieporozumień i przyspiesza przekazywanie wiedzy” – wyjaśnia Damian Dołęga-Dołęgowski.
Zastosowanie w edukacji i telemedycynie
Autorzy rozwiązania podkreślają, że technologia może znacząco zmienić sposób kształcenia lekarzy. W przeciwieństwie do tradycyjnych transmisji wideo pozwala analizować cały przebieg operacji – nie tylko pole zabiegowe, ale również organizację pracy zespołu, wykorzystanie narzędzi i komunikację między personelem.
System może także rozszerzyć możliwości dokumentowania procedur medycznych oraz wspierać zdalne konsultacje ekspertów podczas skomplikowanych operacji.
Kolejny krok – komercjalizacja
W najbliższym czasie technologia zostanie przetestowana w rzeczywistych warunkach klinicznych w Centralnym Bloku Operacyjnym Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie. Równolegle rozwiązanie zostało zgłoszone do ochrony patentowej, a za jego komercjalizację odpowiada Centrum Transferu Technologii CITTRU UJ.
Twórcy wskazują, że poza medycyną system może znaleźć zastosowanie m.in. w zdalnej diagnostyce, serwisowaniu zaawansowanych urządzeń, szkoleniach specjalistycznych oraz środowiskach przemysłowych wymagających precyzyjnej komunikacji przestrzennej.
