Plan operacyjny do Strategii Cyfryzacji Państwa. Na co rząd wyda miliardy złotych?

Łączność satelitarna, szerokopasmowy internet, centra danych, cyberbezpieczeństwo i sztuczna inteligencja. Rządowy Plan operacyjny do Strategii Cyfryzacji Państwa rozpisuje setki działań, które mają przyspieszyć cyfrową transformację administracji i gospodarki. Największe pojedyncze inwestycje opiewają na miliardy złotych, a część programów będzie realizowana jeszcze długo po 2029 roku.

Dokument przekłada założenia Strategii Cyfryzacji Państwa, przyjętej przez Radę Ministrów 9 czerwca 2026 roku, na konkretne zadania. Obejmuje inwestycje informatyczne, projekty legislacyjne i działania prowadzone na bieżąco przez administrację. 4 listopada Plan operacyjny przekazano do zaopiniowania i przyjęcia przez Komitet do spraw Cyfryzacji. Dla każdego przedsięwzięcia wskazano odpowiedzialny resort, harmonogram, szacunkowy budżet, źródła finansowania oraz powiązanie z celami krajowej strategii i unijnej Cyfrowej Dekady.

Plan obejmuje działania zaplanowane do połowy 2029 roku, choć harmonogramy niektórych inwestycji sięgają nawet roku 2035. Nie jest więc wyłącznie listą zakupów i projektów IT. Ma także ułatwić monitorowanie postępów i rozliczanie instytucji odpowiedzialnych za cyfryzację.

Administracja działać ma jako jeden system

Jednym z głównych założeń Planu jest ograniczenie rozproszenia usług publicznych. Obywatele mają załatwiać sprawy w jednym miejscu, a urzędy sprawniej wymieniać dane i korzystać ze wspólnej infrastruktury. Plan przewiduje rozwój chmury rządowej, integrację rejestrów oraz wspólne standardy dla systemów administracji.

Wśród zaplanowanych działań znalazły się ustawa o chmurze obliczeniowej w administracji, uwzględniająca bezpieczeństwo i suwerenność danych, a także program wdrażania otwartego oprogramowania i powołanie biura koordynującego ten obszar.

Osobny obszar stanowią kompetencje cyfrowe. Strategia zakłada, że podstawowe umiejętności w tym zakresie będzie miało co najmniej 85% społeczeństwa, a ponadpodstawowe 50%. Jednym z narzędzi realizacji tych założeń mają być Kluby Rozwoju Cyfrowego, na które zapisano 1 mld zł. Plan obejmuje również szkolenia dla nauczycieli, urzędników i przedsiębiorców oraz działania przeciwdziałające dezinformacji.

Miliardy na satelity i szybki internet

Największe pojedyncze budżety dotyczą rozwoju łączności. Budowa i wyniesienie satelity geostacjonarnego MON, przeznaczonego do zastosowań cywilnych i wojskowych, wraz z segmentem naziemnym mają kosztować 6 mld zł. Kolejne 2,8 mld zł przeznaczono na suwerenną łączność satelitarną IRIS². Łącznie oba przedsięwzięcia pochłoną więc 8,8 mld zł.

Duże środki zapisano również na rozbudowę szerokopasmowego internetu. Na ten cel przewidziano 4,3 mld zł, w tym 3,1 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy i 1,2 mld zł z programu Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy. Inwestycje mają poprawić dostęp do szybkiego internetu w miejscach, które nadal pozostają poza zasięgiem odpowiedniej infrastruktury.

Centra danych i cyberbezpieczeństwo

Kolejna grupa wydatków dotyczy infrastruktury przetwarzania danych. Dla Krajowego Centrum Przetwarzania Danych zaplanowano budżet w wysokości 1,6 mld zł. Ma ono zapewniać ciągłość działania krytycznych systemów państwa, rejestrów i chmury rządowej. Ministerstwo Finansów planuje ponadto przeznaczyć 553 mln zł na Platformę Wysokiej Dostępności i rozwiązania chmurowe oraz 361 mln zł na centrum danych w Radomiu.

Rozbudowa zabezpieczeń obejmuje zarówno administrację, jak i infrastrukturę komunalną. Na program Cyberbezpieczny Samorząd zapisano około 1,5 mld zł, na Cyberbezpieczne Wodociągi 653 mln zł, a na ochronę systemów resortu finansów 450 mln zł. Plan przewiduje również rozwój Lokalnych Centrów Cyberbezpieczeństwa, zespołów CSIRT i systemu S46. Fundusz Cyberbezpieczeństwa 2.0 ma dysponować kwotą 460 mln zł rocznie.

AI, cyfrowe zdrowie i transformacja firm

Wśród dużych projektów sektorowych znalazło się e-Zdrowie KPO z budżetem 1,25 mld zł. Program obejmuje rozwój dokumentacji medycznej, repozytorium danych, zdalnego monitorowania pacjentów i wykorzystania sztucznej inteligencji w ochronie zdrowia.

Z kolei na inteligentną infrastrukturę elektroenergetyczną przeznaczono 1,1 mld zł, a na cyfryzację ciepłownictwa 500 mln zł. Kolejne 792 mln zł mają wesprzeć pożyczki na cyfrową i zieloną transformację przedsiębiorstw.

W planie uwzględniono również rozwój krajowej infrastruktury AI. Dwie fabryki sztucznej inteligencji mają kosztować łącznie 738,5 mln zł. W przypadku gigafabryki wskazano 589 mln zł, ale kwota ta wiąże się ze zobowiązaniem do zakupu mocy obliczeniowej, a nie z pełnym kosztem inwestycji.

Nie wszystkie kwoty oznaczają nowe wydatki do 2029 roku

Podanych budżetów nie należy jednak sumować jako jednej puli pieniędzy, którą państwo wyda do połowy 2029 roku. Plan łączy bowiem projekty już realizowane z przyszłymi inwestycjami i zadaniami ciągłymi. Uwzględnia też zarówno wydatki wieloletnie, jak i roczne.

Niektóre koszty nie zostały jeszcze oszacowane, a podane wartości mają charakter szacunkowy i zasadniczo są kwotami brutto. Dokument pokazuje więc skalę planowanych działań, ale nie daje jednej, ostatecznej odpowiedzi na pytanie, ile finalnie kosztować będzie cała cyfryzacja państwa.