Polska branża IT studzi optymizm. Firmy stawiają na sprzedaż i rentowność

Optymizm polskiej branży IT wyraźnie osłabł, choć firmy nadal lepiej oceniają własne zasoby niż sytuację rynkową. Największym źródłem niepewności są geopolityka, słabsza koniunktura i trudności z pozyskiwaniem klientów. W odpowiedzi przedsiębiorstwa koncentrują się przede wszystkim na sprzedaży, zmianie modeli biznesowych i utrzymaniu rentowności – wynika z „Barometru Nastrojów w Branży IT H1 2026” SoDA i Future Processing.

W pierwszej połowie 2026 roku 54% badanych firm pozytywnie oceniło swoją sytuację w minionych sześciu miesiącach. To wyraźny spadek wobec 69% w H2 2025, ale wynik zbliżony do H1 2025, kiedy pozytywnie swoją sytuację oceniało 53% przedsiębiorstw. Jednocześnie udział ocen negatywnych wzrósł z 17% do 28%.

Podobnie zmieniły się oczekiwania. Przyszłość swojej firmy pozytywnie ocenia 54% respondentów, wobec 76% pół roku wcześniej. Jedna czwarta pozostaje neutralna, a 20% spodziewa się negatywnego rozwoju sytuacji. Dane sugerują więc raczej powrót do ostrożniejszej oceny rynku po bardzo optymistycznym H2 2025 niż gwałtowne pogorszenie kondycji sektora.

„Wyniki Barometru za H1 2026 pokazują wyhamowanie optymizmu, który zdominował drugą połowę 2025 roku, choć ogólny bilans nastrojów pozostaje pozytywny. Oceny zarówno minionego półrocza, jak i najbliższej przyszłości wyraźnie się schłodziły względem poprzedniej edycji – zamiast dalszego wzrostu entuzjazmu obserwujemy jego normalizację oraz wyraźniejszą polaryzację odpowiedzi, z powracającym udziałem ocen negatywnych” – komentuje Paweł Pustelnik, COO Future Processing i wiceprezes SoDA.

PMI nadal na plusie

O spowolnieniu poprawy świadczy również autorski PMI dla branży IT. W H1 2026 wyniósł on 52,26 pkt., wobec 56,26 pkt. w poprzedniej edycji. Wskaźnik pozostaje więc powyżej granicy 50 pkt., która oznacza przewagę sygnałów wzrostowych nad spadkowymi. Przy czym 66% badanych firm znalazło się w przedziale PMI 40-60, natomiast po 17% w przedziałach 20-40 oraz 60-80.

Największym problemem pozostaje jednak nie sytuacja wewnątrz firm, lecz otoczenie zewnętrzne. Sentyment netto wobec sytuacji geopolitycznej wyniósł -63%, a wobec koniunktury w branży IT -49%. Negatywnie oceniane są także liczba generowanych leadów (-26%) i obciążenia podatkowe (-23%). Mniejszy wpływ mają kursy walutowe (-11%) oraz wzrost wynagrodzeń na rynku IT (-9%).

Szczególnie istotne są oczekiwania dotyczące koniunktury: 60% firm spodziewa się jej negatywnego wpływu w ciągu najbliższych sześciu miesięcy, a tylko 11% przewiduje wpływ pozytywny.

Firmy stawiają na sprzedaż i zmianę modelu biznesowego

Niepewny popyt przekłada się na priorytety przedsiębiorstw. W perspektywie najbliższych 12 miesięcy najwięcej firm chce koncentrować się na zmianie modelu biznesowego (28% wskazań) oraz sprzedaży (27%).

Utrzymanie rentowności i poszukiwanie nowych nisz wskazało po 16% respondentów. Dalej znalazły się obniżanie kosztów (11%), budowa własnej marki (8%), jakość usług i skalowanie (po 5%). Utrzymanie zatrudnienia wskazało zaledwie 4% firm. Jednocześnie perspektywy marż pozostają mieszane. 35% przedsiębiorstw spodziewa się wzrostu marży brutto w ciągu najbliższych sześciu miesięcy, 37% nie zakłada istotnej zmiany, a 29% przewiduje spadek.

Rekrutacja przestała być problemem

Firmy wyraźnie lepiej oceniają natomiast własne zasoby. Pozyskiwanie wykwalifikowanych pracowników uzyskało najwyższy sentyment netto w całym badaniu – +77%, a rotacja pracowników +66%. Aż 83% respondentów ocenia wpływ rekrutacji na firmę pozytywnie, podczas gdy tylko 6% negatywnie.

Stabilizuje się również tzw. ławka, czyli grupa pracowników oczekujących na przydzielenie do projektu. 69% firm nie spodziewa się w najbliższych sześciu miesiącach istotnej zmiany jej poziomu, wobec 52% w H2 2025. Odsetek przedsiębiorstw przewidujących jej redukcję spadł z około 28% do 15%. Średnia dobrowolna rotacja w firmach, które odpowiedziały na to pytanie, wyniosła 4,58%.

AI daje firmom nadzieję, M&A pozostaje na radarze

Sztuczna inteligencja pozostaje jednym z pozytywnie ocenianych czynników. 66% firm oczekuje jej pozytywnego wpływu w ciągu najbliższych sześciu miesięcy, a 20% – negatywnego. Sentyment netto wynosi +46%. Optymizm wobec AI nie oznacza jednak automatycznie dużych inwestycji w infrastrukturę. 46% firm raczej nie planuje modernizacji hardware’u pod kątem AI, 25% rozważa takie inwestycje, ale nie podjęło jeszcze decyzji, a 20% już częściowo inwestuje.

Barometr pokazuje również umiarkowane zainteresowanie transakcjami M&A. 40% właścicieli deklaruje gotowość do rozmów o sprzedaży całości lub części udziałów, jeśli pojawi się atrakcyjna propozycja. Jednocześnie tylko 10% aktywnie poszukuje inwestora lub kupca. Z kolei 29% badanych nie planuje sprzedaży firmy, a 23% nie rozważa jej w najbliższym czasie.

DEI nadal poza strategią większości firm

Działania związane z różnorodnością, równością i inkluzywnością pozostają na dalszym planie. 43% firm nie prowadzi żadnych działań w tym obszarze, a 31% realizuje pojedyncze inicjatywy. Tylko 3% wskazuje, że DEI (Diversity, Equity and Inclusion) jest elementem strategii biznesowej. Jednocześnie zmienia się katalog wyzwań pracowniczych. Coraz większego znaczenia nabierają AI i transformacja technologiczna z perspektywy pracowników oraz zdrowie psychiczne i wellbeing.

„Wyniki Barometru pokazują pewien paradoks. Z jednej strony badane firmy dostrzegają wyzwania związane z różnorodnością i inkluzywnością. Co więcej, katalog zmienia się w czasie: w miejsce akcentowanych kilka lat temu tematów równości płci czy wielokulturowości wysoko znalazły się AI i transformacja technologiczna z perspektywy człowieka oraz zdrowie psychiczne i wellbeing. Pokazuje to świadomość wyzwań, przed którymi stoją firmy. Z drugiej strony nie zawsze przekłada się ona na priorytety i działania” – komentuje dr Tomasz Dąbrowski, wiceprezes i co-founder Think Tanku Diversity Hub.

Ostrożność zamiast ekspansji

Obraz wyłaniający się z Barometru jest więc niejednoznaczny. Firmy IT mają coraz stabilniejszą sytuację kadrową, pozytywnie oceniają wpływ AI i nadal utrzymują PMI powyżej poziomu 50 pkt. Jednocześnie coraz mocniej odczuwają słabszy popyt i niepewność związaną z otoczeniem gospodarczym i geopolitycznym. W efekcie priorytetem nie jest już przede wszystkim zwiększanie skali działalności, lecz znalezienie nowych źródeł przychodów, dostosowanie modeli biznesowych i ochrona rentowności.

W cytowanym badaniu uczestniczyło 35 firm IT. 42,9% z nich zatrudnia od 1 do 50 pracowników, 25,7% od 51 do 150 osób, a pozostałą część próby stanowią większe organizacje.