Choć to amerykańskie firmy często dominują medialną narrację wokół interfejsów mózg-komputer (BCI), w Chinach technologia ta przechodzi z fazy badań do komercjalizacji. Jak wskazuje Phoenix Peng – współzałożyciel NeuroXess, producenta implantów BCI i szef Gestala, startupu zajmującego się nieinwazyjnymi ultradźwiękami BCI – rynek przyspiesza dzięki skoordynowanym działaniom regulacyjnym i rosnącemu zapleczu przemysłowemu.
Istotnym sygnałem dojrzewania rynku jest włączanie procedur BCI do systemu ochrony zdrowia. W wybranych prowincjach ustalono już ceny usług medycznych opartych na tej technologii, co otwiera drogę do refundacji i szerszego zastosowania klinicznego. W krótkim terminie – w perspektywie 3-5 lat – zastosowania pozostaną skoncentrowane na medycynie. Długofalowo jednak branża liczy na przejście od terapii do rozwiązań „wzmacniających” możliwości człowieka.
Cztery filary rozwoju
Zdaniem Phoenixa Penga, cytowanego przez portal TechCrunch, szybki rozwój chińskiego BCI opiera się na czterech kluczowych czynnikach:
1. Silne wsparcie państwa
W 2025 roku chiński rząd przyjął plan rozwoju BCI, zakładający m.in. standaryzację technologii do 2027 roku i budowę pełnego łańcucha dostaw do 2030 roku. Dodatkowo uruchomiono fundusz badań mózgu o wartości ponad 160 mln dolarów.
2. Skala badań klinicznych
Duża liczba pacjentów i niższe koszty badań przyspieszają rozwój technologii. System publicznej opieki zdrowotnej umożliwia też szybszą komercjalizację po uzyskaniu zgód regulacyjnych – w przeciwieństwie do bardziej rozproszonego modelu amerykańskiego.
3. Zaplecze przemysłowe
Rozwinięte sektory półprzewodników, AI i sprzętu medycznego skracają cykle R&D i ułatwiają prototypowanie.
4. Kapitał i inwestycje
Na rynku pojawiają się duże rundy finansowania. Przykładem jest BrainCo, rozwijające nieinwazyjne BCI i bioniczne protezy, które przygotowuje się do debiutu giełdowego oraz rosnąca liczba startupów przyciągających finansowanie venture capital.
Dwie ścieżki rozwoju i rosnąca rola technologii nieinwazyjnych
Rozwój sektora BCI przebiega równolegle w dwóch modelach:
- Inwazyjne interfejsy – takie jak NeuroXess i Neuralink, które wszczepiają elektrody do mózgu ludzi w celu precyzyjnego przesyłania sygnałów na poziomie neuronów. Jednak ten typ wiąże się z ryzykiem chirurgicznym.
- Systemy nieinwazyjne – takie jak NeuroSky i BrainCo, rezygnują z pewnej precyzji na rzecz bezpieczeństwa i łatwości użytkowania. Urządzenia te – zazwyczaj zestawy słuchawkowe lub opaski na głowę wykorzystujące elektroencefalografię (EEG) – odczytują aktywność elektryczną przez czaszkę.
Coraz większe znaczenie zyskują też technologie hybrydowe, w tym ultradźwięki czy metody optyczne. To właśnie one mogą przełamać bariery adopcyjne – szczególnie w przypadku pacjentów niechętnych ingerencji chirurgicznej. Przykładowo, rozwiązania rozwijane przez Gestala koncentrują się na leczeniu bólu, udarów i depresji. Wstępne badania wskazują na znaczącą redukcję objawów już po pojedynczej sesji. Jako rozwiązania nieinwazyjne, technologie te są łatwiej akceptowane przez pacjentów i oferują znacznie większą skalowalność komercyjną.
Rynek rośnie a regulacje się zaostrzają
Chińskie firmy coraz wyraźniej rywalizują z zachodnimi graczami. Tamtejszy rynek rośnie szybko – według szacunków analityków, jego wartość przekroczy 530 mln dolarów w 2025 roku, a do 2040 roku może sięgnąć ponad 120 mld juanów.
W najbliższych latach kluczowe będą regulacje. Chiny planują zbliżyć swoje standardy do międzynarodowych wytycznych, m.in. tych tworzonych przez International Organization for Standardization oraz International Electrotechnical Commission.
Jednocześnie można oczekiwać:
- zaostrzenia nadzoru nad implantami,
- większej kontroli nad danymi generowanymi przez BCI,
- rozszerzenia wymogów etycznych, w tym świadomej zgody pacjentów.
Długoterminowa wizja branży wykracza jednak poza medycynę. Integracja neuronauki i sztucznej inteligencji ma doprowadzić do bezpośredniej komunikacji między mózgiem a systemami cyfrowymi. Choć to perspektywa wciąż odległa, kierunek jest już wyraźny: BCI staje się jednym z najbardziej strategicznych obszarów rozwoju technologicznego – zarówno dla Chin, jak i globalnej gospodarki.
