Nowa polska chmura taktyczna. CloudFerro prezentuje system Bastion dla Sił Zbrojnych RP

Polski dostawca suwerennych usług chmurowych CloudFerro zaprezentował mobilne rozwiązania chmurowe przeznaczone dla Sił Zbrojnych RP, służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa oraz operatorów infrastruktury krytycznej. Najważniejszą nowością był Bastion – kontenerowy system chmurowy przystosowany do działania w środowiskach o ograniczonej lub całkowicie niedostępnej łączności. Prezentacji towarzyszyła debata o znaczeniu danych, AI i suwerennej infrastruktury cyfrowej dla bezpieczeństwa państwa.

Dane jako nowy zasób operacyjny

Współczesne pole walki i działania kryzysowe coraz bardziej zależą od zdolności do szybkiego pozyskiwania, przetwarzania i analizowania danych pochodzących z satelitów, bezzałogowców, sensorów naziemnych i innych źródeł. Decyzje muszą być wspierane przez zaawansowane narzędzia analityczne i sztuczną inteligencję – często w czasie zbliżonym do rzeczywistego.

„Współczesne bezpieczeństwo państwa coraz bardziej zależy od zdolności do gromadzenia, przetwarzania i wykorzystywania danych. Informacja staje się jednym z kluczowych zasobów operacyjnych. Dlatego obok tradycyjnych zdolności obronnych równie istotna staje się infrastruktura cyfrowa, która pozwala te dane bezpiecznie analizować i wykorzystywać do podejmowania decyzji. Naszą ambicją jest rozwijanie polskich kompetencji technologicznych w obszarach, które mają znaczenie dla bezpieczeństwa państwa, wykorzystując doświadczenie zdobyte przy realizacji strategicznych projektów dla europejskich instytucji publicznych i sektora kosmicznego” – powiedział dr Maciej Krzyżanowski, prezes CloudFerro.

Podkreślił on również cywilizacyjny wymiar zmiany: sto lat temu fundamentem potęgi były węgiel i stal, dziś jest nim zdolność do zbierania, przetwarzania i udostępniania danych oraz wyciągania z nich wiedzy. Bez odpowiedniego poziomu suwerenności nad danymi i infrastrukturą, która je przetwarza, państwo ryzykuje utratę kontroli w kluczowym momencie.

Bastion, czyli odpowiedź na siedem kluczowych wyzwań

Bastion to mobilne, kontenerowe środowisko chmurowe przeznaczone do zastosowań operacyjnych. Może działać zarówno w warunkach stacjonarnych, jak i mobilnych – również przy braku lub silnym ograniczeniu łączności z zapleczem. Rozwiązanie zaprojektowano z myślą o danych krytycznych i operacjach wymagających szybkiej analizy informacji z wielu źródeł jednocześnie.

Podczas prezentacji przedstawiciele CloudFerro – Michał Kalinowski, Senior Business Development Manager oraz Stanisław Krzyżanowski – wskazali siedem głównych wyzwań, na które odpowiada Bastion:

• Praca w warunkach ograniczonej lub zerowej łączności (środowiska izolowane).
• Zachowanie ciągłości operacyjnej i bezpieczna wymiana danych w czasie zbliżonym do rzeczywistego.
• Lokalne przetwarzanie danych – zamiast polegania na odległych centrach danych.
• Znacznie krótszy czas wdrożenia infrastruktury (dni zamiast lat modernizacji).
• Wsparcie operacji wielodomenowych (ląd, powietrze, morze, cyber, a także kosmos).
• Pełna niezależność od zagranicznych dostawców i jurysdykcji.
• Zachowanie pełnej kontroli nad danymi i infrastrukturą po stronie użytkownika (w Polsce/Europie).

„Bastion został tak zaprojektowany, aby rozwiązać wszystkie te specyficzne problemy jednostek sił zbrojnych, ale nie tylko sił zbrojnych – również innych służb mundurowych, a także sektora publicznego, w tym spółek Skarbu Państwa zarządzających infrastrukturą krytyczną” – wskazywano podczas prezentacji.
„Oddajemy węzeł polskim siłom zbrojnym, dostępny tutaj w Polsce, w Europie, nie w innych centrach decyzyjnych” – podkreślano.

System wspiera integrację danych satelitarnych, z bezzałogowych statków powietrznych, sensorów terenowych oraz autorskich narzędzi AI wspomagających analizę i proces decyzyjny. Spełnia wymagania związane z ochroną informacji niejawnych (w tym przetwarzanie obrazów oznaczonych jako ściśle tajne) i jest zgodny ze standardami interoperacyjności NATO. Modułowa, kontenerowa architektura umożliwia szybkie wdrożenie i skalowanie do różnych scenariuszy operacyjnych.

Nowa wojskowa, suwerenna chmura w szczegółach

Bastion to taktyczny edge cloud w dosłownym sensie – fizyczny kontener z pełną chmurą Kubernetes inside, który daje jednostkom operacyjnym niezależne, lokalne „mózgowe centrum dowodzenia” zdolne do przetwarzania danych i wspierania decyzji AI nawet wtedy, gdy reszta świata jest odcięta.

Działanie kontenerowej architektury Bastion opiera się na dwóch warstwach: fizycznej i software’owej. Na poziomie fizycznym rozwiązanie stanowi modułowe centrum danych zapakowane w standardowy kontener transportowy, który można szybko przetransportować i rozstawić w dowolnym miejscu – zarówno w bazie stacjonarnej, jak i bezpośrednio w rejonie operacyjnym. Wewnątrz kontenera znajdują się serwery obliczeniowe, pamięć masowa oraz systemy zasilania i chłodzenia, tworząc samowystarczalną, mobilną serwerownię. Na poziomie oprogramowania działa pełna prywatna chmura zbudowana w oparciu o technologie open-source CloudFerro (głównie Kubernetes do orkiestracji kontenerów oraz rozproszony storage typu Ceph). Dzięki temu wszystkie aplikacje, pipeline’y analityczne i modele AI uruchamiane są jako kontenery, co zapewnia elastyczność, skalowalność i możliwość szybkiego wdrażania nowych usług bez zależności od zewnętrznej infrastruktury.

W praktyce Bastion działa przede wszystkim w trybie całkowicie odłączonym (air-gapped) lub o bardzo ograniczonej łączności. Dane z satelitów, dronów, sensorów naziemnych i systemów ISR wpływają bezpośrednio do lokalnego storage’u, gdzie Kubernetes uruchamia konteneryzowane procesy przetwarzania, fuzji danych oraz analizy wspomaganej sztuczną inteligencją. Wszystkie operacje – od klasyfikacji i priorytetyzacji informacji po generowanie produktów rozpoznawczych i wsparcie decyzyjne – odbywają się na miejscu, bez konieczności przesyłania surowych danych do oddalonych centrów. Gdy pojawia się okazjonalna łączność, system może selektywnie synchronizować wybrane informacje z innymi węzłami Bastion (tworzącymi sieć Hydra) lub centralnymi systemami. Dzięki modularnej budowie i mechanizmom samoorganizacji oraz samonaprawy infrastruktura zachowuje odporność nawet w warunkach wielodomenowych operacji, zapewniając pełną suwerenność i kontrolę nad danymi po stronie użytkownika.

Od programów kosmicznych do obronności państwa

Oferta CloudFerro jest naturalną konsekwencją ponad dekady doświadczenia w budowie infrastruktury dla największych europejskich programów kosmicznych i przetwarzania wielkich zbiorów danych. Firma dostarcza usługi m.in. dla Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), EUMETSAT, Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA) oraz odpowiada za infrastrukturę Copernicus Data Space Ecosystem. Przechowuje i udostępnia setki petabajtów danych obserwacji Ziemi, obsługując setki tysięcy użytkowników w środowiskach o najwyższych wymaganiach niezawodności i ciągłości działania.

Doświadczenie zdobyte przy projektach wymagających przetwarzania ogromnych wolumenów danych, budowy środowisk analitycznych i MLOps oraz zapewnienia suwerenności infrastruktury znajduje dziś bezpośrednie zastosowanie w obszarze bezpieczeństwa państwa.

MON i Akademia Wojskowa: współpraca na rzecz suwerenności

W trakcie wydarzenia podpisano list intencyjny o współpracy między Lotniczą Akademią Wojskową w Dęblinie a CloudFerro. Ze strony uczelni dokument podpisał dr hab. inż. Paweł Gołda, prorektor ds. naukowych i lotniczych.

„Chciałem bardzo podziękować za tę możliwość. Bardzo się cieszę, że mamy szansę rozpocząć współpracę. Mam nadzieję, że jest to początek czegoś większego. Jedną z naszych wartości firmowych są długoterminowe relacje” – powiedział prezes CloudFerro po podpisaniu dokumentu.

Przedstawiciel akademii podkreślił natomiast znaczenie szkolenia kadr na polskich, suwerennych technologiach oraz potencjał współpracy przy ochronie infrastruktury krytycznej.

Obecny na wydarzeniu Cezary Tomczyk, sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej, zaznaczył, że dane stanowią dziś strategiczny zasób państwa. Podkreślił skalę zagrożeń cybernetycznych (miliony ataków rocznie na systemy wojskowe) oraz dramatyczną różnicę, jaką daje posiadanie własnych zdolności – na przykład czas uzyskania zobrazowania satelitarnego skrócił się z 25 dni do 5 minut. Minister wyraził jednoznaczne poparcie dla polskich rozwiązań:

„Polskie firmy mają dla nas szczególne znaczenie. Musimy wzmacniać suwerenność i rozwijać własne kompetencje technologiczne, dlatego jesteśmy zainteresowani współpracą z krajowymi markami i przedsiębiorstwami. Najlepszym rozwiązaniem jest budowanie zarówno zasobów danych, jak i infrastruktury w Polsce, tak aby zachować nad nimi pełną kontrolę” – zaznaczył Cezary Tomczyk.

Nawiązał również do ukraińskich doświadczeń, wskazując, że kluczowe jest nie tylko posiadanie technologii, ale przede wszystkim ludzi, którzy potrafią je integrować i rozwijać w sposób innowacyjny.

Debata ekspercka: suwerenność cyfrowa jako fundament bezpieczeństwa

Na zakończenie konferencji odbyła się debata ekspercka „Suwerenność cyfrowa jako nowy fundament bezpieczeństwa państwa”, którą moderował Jana Jęcz (Polityka Insight). W panelu udział wzięli: gen. bryg. Marcin Górka (dyrektor departamentu innowacji MON), dr hab. inż. Paweł Gołda (Lotnicza Akademia Wojskowa w Dęblinie), Monika Krzyżanowska (CloudFerro), Maciej Bukowski (Fundacja im. Kazimierza Pułaskiego) oraz brygadier Grzegorz Borowiec (Państwowa Straż Pożarna).

Paneliści zgodzili się, że suwerenność technologiczna to nie izolacjonizm, lecz zdolność do autonomicznego generowania wiedzy naukowo-technicznej lub uzyskiwania do niej dostępu w ramach stabilnych partnerstw na własnych warunkach. Podkreślono konieczność koncentracji zasobów na wybranych, kluczowych kierunkach, skracania dystansu między użytkownikiem końcowym a dostawcą poprzez iteracyjne rozwijanie rozwiązań, integracji danych z wielu źródeł (w tym na potrzeby służb cywilnych, np. szybkie zobrazowania podczas powodzi) oraz budowania kompetencji ludzkich – zarówno wśród operatorów, jak i decydentów. Zaznaczono również, że rozwiązania suwerenne powinny być łączone z komercyjnymi i otwartymi ekosystemami, a nie całkowicie od nich odseparowane.

CloudFerro pozycjonuje się jako integrator technologiczny wykorzystujący doświadczenie zdobyte przy budowie wielkoskalowych, krytycznych środowisk dla sektora kosmicznego i naukowego. Dzięki temu firma jest w stanie dostarczać polskim siłom zbrojnym i administracji publicznej gotowe, suwerenne rozwiązania do przetwarzania danych i wykorzystania sztucznej inteligencji, także na taktycznym brzegu sieci.