Firmy wdrażają i doceniają AI, ale realne efekty mierzą tylko w ograniczonym stopniu

Aż 70% menedżerów twierdzi, że sztuczna inteligencja ma zastosowanie w obszarach biznesowych, za które odpowiadają, a 73% zauważa związany z wykorzystaniem AI wzrost efektywności przynajmniej jednego kluczowego procesu. Jednocześnie tylko 28% menedżerów podejmujących decyzje technologiczne analizuje zwrot z inwestycji w AI. Wnioski z badania przeprowadzonego na zlecenie SAP Polska pokazują, że firmy coraz częściej dostrzegają operacyjne efekty wdrożeń AI, ale mają problem z trwałą adopcją tej technologii oraz przełożeniem jej na mierzalną wartość biznesową.

Wśród analizowanych efektów wdrożenia AI w zastosowaniach biznesowych większość organizacji skupia się na oszczędności czasu pracy oraz skróceniu czasu realizacji poszczególnych procesów biznesowych. Poziom wykorzystania narzędzi AI monitoruje 31% ankietowanych, podczas gdy zwrot z inwestycji w AI mierzy tylko 28%. Mowa tu jednak o firmach, w których deklarowane jest wykorzystanie AI przynajmniej w jednym obszarze biznesowym.

Co ciekawe, tylko co trzeci ankietowany menedżer przyznaje, że zna co najmniej jeden kluczowy proces w swoim dziale lub zespole, którego efektywność wzrosła dzięki wykorzystaniu sztucznej inteligencji. Mocno zróżnicowane pozostaje także tempo oraz skala wykorzystania AI. Choć 59% ankietowanych twierdzi, że z dostępnych rozwiązań regularnie korzysta większość uprawnionych pracowników, to niemal czterech na dziesięciu menedżerów dostrzega zjawisko tzw. martwych subskrypcji. Chodzi tu m.in. o narzędzia AI udostępnione pracownikom, które nie zostały włączone do ich codziennej pracy. Poza tym, jak wynika z badania „AI Readiness Index. Droga do autonomicznego przedsiębiorstwa” 34% ankietowanych menedżerów obserwuje spadek początkowego zainteresowania AI, a 30% wskazuje na fasadowe wykorzystywanie narzędzi — są one dostępne, lecz używane jedynie sporadycznie.

Zdaniem autorów badania na tym tle głównym wyzwaniem staje się przejście od pojedynczych wdrożeń do modelu, w którym AI staje się trwałym elementem procesów biznesowych.

„Wiele organizacji potrafi już uchwycić bezpośrednie efekty wykorzystania AI, takie jak krótszy czas realizacji procesów czy oszczędność czasu pracy. Znacznie trudniejsze jest jednak przełożenie tych korzyści na całościową ocenę wartości biznesowej i sprawdzenie, czy AI rzeczywiście staje się trwałym elementem sposobu działania firmy. To właśnie odróżnia etap eksperymentowania od bardziej dojrzałego wykorzystania technologii” – podkreśla Piotr Ferszka, prezes zarządu SAP Polska. „Sama obecność AI w strategii czy udostępnianie kolejnych narzędzi nie przesądza jeszcze o dojrzałości organizacji. Kluczowe staje się połączenie AI z procesami biznesowymi i danymi przedsiębiorstwa, tak aby technologia mogła realnie wspierać sposób działania organizacji i przynosić mierzalne efekty. Kolejny etap wymaga trwałej adopcji, osadzenia AI w kluczowych procesach oraz systematycznego mierzenia efektów biznesowych” – dodaje.

Na drodze do agentyzacji

Przedstawiciele SAP Polska podkreślają ponadto, że znaczenie działań zmierzających do oceny realnych efektów zastosowania sztucznej inteligencji rośnie w miarę pojrzewania technologii i rosnących apetytów na automatyzację, czy też autonomizację procesów. Przechodzenie od wykorzystania AI na potrzeby wsparcie realizacji pojedynczych zadań do rozwiązań bardziej zaawansowanych i o większej skali wymaga bowiem większej świadomości celu oraz przebiegu transformacji.

Jednocześnie, im większy zakres działań powierzanych systemom, tym istotniejsze jest wcześniejsze określenie oczekiwanej wartości biznesowej, granic odpowiedzialności oraz sposobu oceny rezultatów.

„AI nie zmienia jedynie sposobu pracy ludzi. Zmienia sposób funkcjonowania całych przedsiębiorstw” – mówi Piotr Ferszka. „Przewagę konkurencyjną zyskają te organizacje, które nie tylko wdrożą tę technologię, ale też dostosują do niej fundamenty swojego biznesu. AI pozwala szybciej podejmować decyzje, zwiększa produktywność i reagować na zmiany w czasie rzeczywistym, jednak warunkiem wykorzystania tego potencjału jest świadoma transformacja organizacji” – zapewnia. Według niego naturalnym kierunkiem tej zmiany jest autonomiczne przedsiębiorstwo, w którym systemy przejmują coraz większą część bieżącej egzekucji, a ludzie mogą skoncentrować się na bardziej wymagających zadaniach, rozwoju kolejnych obszarów i innowacjach. Takiej wizji podporządkowana jest zresztą strategia SAP. „W ciągu kilku lat przewagą konkurencyjną nie będzie dostęp do AI, lecz umiejętność zarządzania przedsiębiorstwem, w którym część procesów realizowana jest autonomicznie” — podkreśla Piotr Ferszka.

Badanie „AI Readiness Index. Droga do autonomicznego przedsiębiorstwa” na zlecenie SAP Polska przeprowadziła w sierpniu 2026 roku firma UCE RESEARCH. W badaniu wzięła udział grupa 411 menedżerów podejmujących decyzje z obszaru IT w swoich zespołach lub obszarach biznesowych i reprezentujących firmy zatrudniające co najmniej 50 osób. Warunkiem udziału było deklarowane wykorzystywanie w organizacji co najmniej jednego rozwiązania AI w codziennej pracy.