„Polska AI dla zdrowia”. Politechnika Wrocławska i DCOPiH stworzą bazowy model medyczny

Politechnika Wrocławska i Dolnośląskie Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii rozpoczynają projekt „Polska AI dla zdrowia”. Jego celem jest stworzenie bazowego modelu medycznego i infrastruktury, która pozwoli rozwijać narzędzia AI dla różnych specjalizacji. Pierwszym obszarem zastosowania będzie onkologia, ze szczególnym uwzględnieniem raka płuca.

Założenia projektu zaprezentowano podczas posiedzenia sejmowej podkomisji stałej do spraw sztucznej inteligencji i przejrzystości algorytmów. Politechnika Wrocławska pełnić ma rolę lidera technologicznego, a DCOPiH współlidera klinicznego i miejsca testowania rozwiązań w rzeczywistym środowisku medycznym.

„Ten projekt jest konsekwencją budowania kompetencji i współpracy od kilku lat: największy w Polsce wydział informatyczny, superkomputer i komputer kwantowy, doświadczenie w kierowaniu dużymi konsorcjami, badania na rzecz państwa, CLARIN i PLLuM, #191 na świecie w AI w rankingu GRAS 2026, pierwszy na polskiej politechnice wydział medyczny, współpraca kliniczna z 14 szpitalami, itd. To będzie bardzo ważny projekt – mam nadzieję, że we współpracy z wiodącymi polskimi ośrodkami naukowymi i klinicznymi” – powiedział prof. Arkadiusz Wójs, rektor Politechniki Wrocławskiej.

Jeden model, wiele zastosowań

Projekt nie będzie ograniczać się do pojedynczego chatbota czy aplikacji. Bazowy model stanowić ma wspólną podstawę do tworzenia narzędzi dla lekarzy, pacjentów i szpitali oraz kolejnych specjalizacji medycznych. System ma być przygotowany do pracy z różnymi rodzajami danych: dokumentacją tekstową, wynikami badań laboratoryjnych, obrazami diagnostycznymi, sygnałami medycznymi oraz informacjami o przebiegu leczenia. W założeniu pozwoli to analizować dane pacjenta w szerszym kontekście niż rozwiązania skoncentrowane na jednym źródle informacji.

Istotnym elementem projektu ma być dostosowanie AI do specyfiki polskiej medycyny, w tym języka klinicznego i dokumentacji medycznej. W ten sposób Politechnika Wrocławska i DCOPiH chcą budować krajowe kompetencje w jednym z najbardziej wymagających obszarów zastosowania AI.

Pierwszy cel: rak płuca

Pilotaż obejmie onkologię, a przede wszystkim diagnostykę i leczenie pacjentów z rakiem płuca. AI wspierać ma analizę informacji o pacjencie, kontrolę kompletności dokumentacji oraz identyfikowanie brakujących elementów diagnostyki.

DCOPiH ma już doświadczenie w monitorowaniu ścieżki diagnostycznej pacjentów z rakiem płuca. Rozwiązania rozwijane w projekcie mają pomóc identyfikować miejsca, w których diagnostyka lub leczenie niepotrzebnie się opóźniają. Celem jest skrócenie drogi pacjenta od podejrzenia choroby do rozpoczęcia właściwego leczenia.

AI ma również odciążyć personel medyczny w pracy z dokumentacją i dużą ilością informacji. Technologia może porządkować dane, wyszukiwać potrzebne informacje i sygnalizować braki, pozostawiając lekarzowi odpowiedzialność za ocenę sytuacji i decyzje kliniczne.

Dane pozostaną pod kontrolą szpitali

Jednym z założeń projektu jest wykorzystanie uczenia federacyjnego. Pozwala ono rozwijać model w kontrolowanych środowiskach poszczególnych placówek bez konieczności przenoszenia wszystkich wrażliwych danych pacjentów do jednego centralnego zbioru.

Takie podejście ma umożliwić współpracę wielu ośrodków przy jednoczesnym zachowaniu kontroli nad ich danymi. Im więcej zróżnicowanych środowisk klinicznych będzie uczestniczyć w projekcie, tym szerszy zakres danych i doświadczeń będzie można wykorzystać przy rozwoju modelu.

Podstawowym założeniem pozostaje przy tym zasada, że AI ma wspierać lekarza, a nie zastępować go w podejmowaniu decyzji medycznych. Rozwiązania będą wymagały zarówno weryfikacji klinicznej, jak i kontroli sposobu działania modeli oraz zgodności z wymaganiami prawnymi i regulacyjnymi.

Projekt ma wyjść poza dwa ośrodki

„Polska AI dla zdrowia” ma być otwarta na kolejne szpitale, uczelnie, zespoły badawcze i instytucje publiczne.  Zainteresowanie inicjatywą zadeklarowali również przedstawiciele administracji publicznej. Ministerstwo Cyfryzacji wskazało MedTech jako jeden z istotnych obszarów rozwoju AI oraz możliwość wykorzystania rozwijanej w Polsce infrastruktury obliczeniowej. Ministerstwo Zdrowia zwracało natomiast uwagę na potencjalne powiązania projektu z elektroniczną dokumentacją medyczną, usługami centralnymi i zasobami Centrum e-Zdrowia.

Ambicją Politechniki Wrocławskiej i DCOPiH jest stworzenie infrastruktury, która pozwoli rozwijać kolejne zastosowania AI w ochronie zdrowia. O powodzeniu projektu ma więc decydować nie liczba powstałych modeli czy aplikacji, ale ich wpływ na praktykę kliniczną: sprawniejszą diagnostykę, lepsze wykorzystanie danych i szybsze kierowanie pacjentów na właściwe leczenie.