Polska w czołówce AI w Europie Środkowo-Wschodniej. Wyprzedzają nas tylko trzy kraje

Polska zajęła 4. miejsce w pierwszej edycji CEE AI Index 2026, rankingu oceniającego gotowość krajów Europy Środkowo-Wschodniej do rozwoju i wdrażania sztucznej inteligencji. Wyżej sklasyfikowano jedynie Estonię, Słowenię i Litwę. Przedstawiciele AI Chamber, autorzy raportu, podkreślają że Polska wyróżnia się największymi mocami obliczeniowymi HPC, najliczniejszą kadrą specjalistów AI oraz największym dorobkiem naukowym w regionie. Jednak o długoterminowym sukcesie coraz częściej decydują nie rozmiar gospodarki, lecz jakość instytucji, regulacji i strategii rozwoju.

Indeks objął łącznie 11 krajów regionu i oparto go na 33 wskaźnikach oraz 363 punktach danych. Oceniano trzy filary: środowisko regulacyjne i infrastrukturę cyfrową, dostępność talentów i finansowania oraz poziom wdrożenia AI w gospodarce i nauce. Za Polską uplasowały się Czechy, Węgry, Rumunia, Słowacja, Łotwa, Bułgaria i Chorwacja.

Polska uzyskała 56,17 pkt. w klasyfikacji ogólnej. Szczególnie mocno wypadła w obszarach związanych ze skalą ekosystemu. Autorzy raportu wskazują, że kraj dysponuje największymi mocami obliczeniowymi HPC w regionie, najwyższą liczbą publikacji naukowych z zakresu AI oraz największą społecznością specjalistów zajmujących się sztuczną inteligencją. Naszą silną pozycję wspierają również działania instytucjonalne. Pod koniec 2024 roku rząd zapowiedział uruchomienie Funduszu Sztucznej Inteligencji o wartości 1 mld zł oraz powołanie Rady AI odpowiedzialnej za koordynację rozwoju sektora. Polska zajmuje także trzecie miejsce w UE pod względem dojrzałości otwartych danych.

W rankingu filaru „Środowisko” Polska zajęła drugie miejsce w regionie, ustępując jedynie Estonii. Z kolei w kategorii „Wdrożenie” współdzieli pozycję lidera z Czechami pod względem stopnia wykorzystania AI przez przedsiębiorstwa. Według danych przytoczonych w raporcie, polskie firmy zainwestowały w rozwiązania AI 1,8 mld zł tylko w 2024 roku, a 80% organizacji planuje zwiększyć wydatki na tę technologię w ciągu najbliższych dwóch lat.

O sukcesie AI decydują instytucje i strategia

Autorzy indeksu podkreślają jednak, że przewaga nie jest dana raz na zawsze. Polska nadal ma zaległości m.in. w zakresie środowisk testowych dla AI, integracji sztucznej inteligencji z edukacją, rozwoju akademickich spin-outów oraz efektywności publicznego finansowania innowacji.

„Region CEE dysponuje jednymi z najsilniejszych talentów AI w Europie, choć wciąż mierzy się z istotną luką inwestycyjną względem Europy Zachodniej. Liderzy indeksu – Estonia, Litwa i Słowenia – pokazują jednak, że o sukcesie coraz częściej decydują jakość instytucji i strategia rozwoju, a nie skala gospodarki. Indeks dostarcza dodatkowych argumentów przemawiających za większym napływem inwestycji do regionu” – podkreśla Mark Boris Andrijanič, były minister ds. transformacji cyfrowej Słowenii i były główny negocjator Rady UE ds. DMA i DSA.

Zdaniem autorów raportu Europa Środkowo-Wschodnia coraz wyraźniej dzieli się na kraje, które będą współtworzyć rozwój AI w Europie oraz te, które pozostaną głównie odbiorcami gotowych technologii. O pozycji w tym wyścigu decydować będą przede wszystkim dojrzałość regulacyjna, inwestycje w talenty oraz zdolność do skutecznej realizacji strategii rozwoju sztucznej inteligencji.