W ciągu 3 lat firmy ponownie zatrudnią 30% pracowników zwolnionych przez AI

Do 2029 roku firmy będą musiały ponownie zatrudnić 30% pracowników, których wcześniej zwolniły w wyniku zastąpienia ich przez sztuczną inteligencję – przewiduje Gartner. Analitycy uważają, że traktowanie AI wyłącznie jako narzędzia do redukcji kosztów może prowadzić do utraty wiedzy i kompetencji. Jednocześnie wskazują cztery zmiany, które będą kształtować przyszłość pracy: rozwój współpracy człowieka z AI, przygotowanie pracowników do nowych ról, zachowanie ludzkiego kontekstu w procesach oraz budowanie długoterminowej wartości z wykorzystania AI.

Analitycy Gartnera zwracają uwagę, że organizacje wciąż zbyt często traktują AI przede wszystkim jako narzędzie do ograniczania kosztów pracy. Tymczasem zbyt głębokie redukcje mogą w przyszłości utrudnić rozwój nowych produktów, modeli biznesowych i wejście na nowe rynki. Z kolei ponowne zatrudnienie zwolnionych pracowników może być droższe ze względu na koszty rekrutacji, szkoleń i wdrożenia.

„Gdy kadra zarządzająca biznesem i IT spojrzy wstecz na wczesny etap ery AI, zda sobie sprawę, że ich największym błędem było przekonanie, iż celem jest automatyzacja pracy, podczas gdy prawdziwą szansą było wzmocnienie potencjału pracowników” – skomentowała Tori Paulman, wiceprezes i analityk w firmie Gartner. „Przewagę konkurencyjną zyskają ci liderzy IT i biznesu, którzy zbudują organizację kształtowaną przez AI – taką, w której wartość tej technologii rośnie dzięki przekształcaniu ról i umożliwianiu przepływom pracy przekraczania tradycyjnych granic, co zwiększa szybkość działań i eliminuje bariery operacyjne” – dodała.

Zamiast automatyzować każde zadanie, firmy powinny więc wykorzystywać AI do zmiany sposobu wykonywania pracy i przesuwania pracowników z mniej efektywnych zadań do nowych obszarów. Gartner określa takie podejście jako „talent remix”, czyli przekształcanie struktury talentów w organizacji.

Analitycy Gartnera wskazują cztery przełomowe zmiany, które w najbliższych latach zdefiniują relację człowiek-AI w pracy:

1. Człowiek i AI jako cyfrowi partnerzy

Pierwsza zmiana dotyczy relacji między pracownikiem a AI. Gartner przewiduje odejście od modelu, w którym sztuczna inteligencja ma przede wszystkim zastępować ludzi, na rzecz współpracy technologii i pracowników. AI ma wzmacniać przede wszystkim ocenę sytuacji, kreatywność, przywództwo i podejmowanie decyzji, przy zachowaniu odpowiedzialności człowieka. Wśród technologii wspierających ten kierunek Gartner wymienia m.in. cyfrowych partnerów AI, awatary AI pracowników, aplikacje do cyfrowego coachingu, cyfrowe bliźniaki pracowników oraz systemy rozpoznawania emocji, czyli Emotion AI.

2. Firmy muszą przygotować pracowników do współpracy z AI

Druga zmiana dotyczy kompetencji. Samo wdrożenie narzędzi AI nie wystarczy, jeśli pracownicy nie będą potrafili z nich korzystać i dostosowywać się do zmieniających się ról. Organizacje będą potrzebować osób zdolnych do ciągłego uczenia się, współpracy interdyscyplinarnej i funkcjonowania w coraz bardziej płynnych rolach. Analitycy Gartnera wskazują na znaczenie rozwoju kompetencji AI, biegłości cyfrowej, zarządzania umiejętnościami z wykorzystaniem AI oraz analizy stylów pracy. Wiedzę na temat możliwości i ograniczeń AI powinna posiadać również kadra zarządzająca.

3. AI nie może odbierać ludziom kontekstu

Trzeci trend wiąże się z ryzykiem utraty ludzkiej oceny sytuacji, wiedzy instytucjonalnej i kontekstu decyzji. Im więcej procesów biznesowych przejmuje AI, tym ważniejsze staje się zapewnienie, że człowiek nadal rozumie nie tylko jak wykonywane jest dane zadanie, ale również dlaczego jest wykonywane. Według Gartnera, firmy powinny projektować systemy, które poprawiają jakość decyzji, zapewniają nadzór człowieka i zachowują wiedzę organizacyjną. W tym obszarze mogą znaleźć zastosowanie m.in. konwersacyjne interfejsy użytkownika, platformy wspierające inteligentne podejmowanie decyzji oraz generatywne interfejsy użytkownika.

4. AI ma przynosić wartość także w kolejnych wdrożeniach

Czwarta zmiana dotyczy budowania fundamentów pod kumulatywną wartość AI. Chodzi o stworzenie środowiska, w którym kolejne zastosowania sztucznej inteligencji można wdrażać szybciej, taniej i bezpieczniej, zamiast za każdym razem zaczynać od pojedynczego narzędzia. Eksperci Gartnera przewidują, że do 2027 roku organizacje, które będą przede wszystkim zamieniać wzrost produktywności dzięki AI na oszczędności, mogą zostać wyprzedzone przez firmy reinwestujące te korzyści w innowacje, modernizację i rozwój kompetencji pracowników. Wśród technologii, które mogą wspierać ten kierunek, Gartner wymienia urządzenie elektroniczne noszone na ciele wykorzystujące AI, wyspecjalizowane modele generatywnej AI, embodied AI, czyli sztuczną inteligencję zintegrowaną z systemami fizycznymi, oraz vibe coding.