BiznesRynek

6 mitów o KSeF. Co system zmienia w firmach, a czego nie załatwi?

Krajowy System e-Faktur miał uprościć rozliczenia, ograniczyć nadużycia podatkowe i zwiększyć przejrzystość transakcji. Po pierwszych miesiącach obowiązkowego korzystania z systemu widać jednak, że cyfryzacja fakturowania nie rozwiązuje automatycznie problemów przedsiębiorstw. Nie gwarantuje poprawności rozliczeń, nie eliminuje fałszywych dokumentów i nie zwalnia firm z kontroli wydatków. W 2027 roku KSeF obejmie także najmniejszych przedsiębiorców. Warto więc oddzielić fakty od sześciu popularnych mitów.

6 mitów o KSeF. Co system zmienia w firmach, a czego nie załatwi?
Źródło: Pixabay

Obowiązkowy KSeF jest jedną z największych zmian w rozliczeniach podatkowych i księgowych ostatnich lat. Od 1 lutego 2026 roku faktury wystawiają w systemie największe firmy, których sprzedaż w roku 2024 przekroczyła 200 mln zł brutto. Od 1 kwietnia br. obowiązek objął większość pozostałych podatników. Odbieranie faktur przez KSeF stało się natomiast obowiązkowe dla wszystkich firm już w lutym. Dla przedsiębiorstw oznaczało to konieczność dostosowania programów księgowych, procedur i współpracy z kontrahentami. Sama zmiana formatu dokumentów okazała się tylko częścią większego zadania.

„KSeF należy oceniać nie tylko przez pryzmat tego, czy firma potrafi wystawić i odebrać fakturę w systemie. Znacznie ważniejsze jest to, czy wykorzystała zmianę do uporządkowania obiegu dokumentów, kontroli kosztów i odpowiedzialności poszczególnych osób. Sama technologia nie rozwiązuje problemów organizacyjnych przedsiębiorstwa. Może natomiast uwidocznić te, które wcześniej pozostawały mniej zauważalne” – mówi Adam Zagała, współzałożyciel Value Finance.

Mit 1. KSeF oznacza całkowity koniec papierowych faktur

System ma zastąpić tradycyjny obieg faktur dokumentami ustrukturyzowanymi, ale nie oznacza to, że każdy dokument księgowy musi trafić do KSeF. Poza systemem pozostają m.in. faktury pro forma, noty obciążeniowe i dokumenty wewnętrzne. Obowiązują też określone wyjątki dotyczące transakcji i podatników.

W 2026 roku działały rozwiązania przejściowe. Firmy mogły wystawiać faktury poza systemem, jeśli miesięczna wartość sprzedaży udokumentowanej w ten sposób nie przekraczała 10 tys. zł brutto. Dopuszczono również przejściowo faktury wystawiane przy użyciu kas rejestrujących, w tym paragony z NIP nabywcy do 450 zł.

Od 1 stycznia 2027 roku ułatwienia te wygasają. Obowiązek wystawiania faktur w KSeF obejmie więc również najmniejsze firmy korzystające dotąd z limitu 10 tys. zł. Nadal będzie można korzystać z przewidzianych w przepisach wyjątków i szczególnych trybów, takich jak offline24. Nie oznacza on jednak dowolności w wystawianiu dokumentów poza systemem. Fakturę trzeba później przekazać do KSeF w wymaganym terminie.

Mit 2. KSeF automatycznie gwarantuje prawidłowe rozliczenie VAT

System sprawdza przede wszystkim zgodność faktury ze strukturą logiczną i wymaganiami technicznymi. Przyjęcie dokumentu i nadanie mu numeru KSeF nie oznaczają, że administracja skarbowa potwierdziła prawidłowość transakcji, zasadność wydatku czy prawo do odliczenia VAT.

Nadal trzeba sprawdzać, czy faktura dokumentuje rzeczywiste zdarzenie gospodarcze i czy spełnione są ustawowe warunki odliczenia podatku. W przypadku standardowej faktury ustrukturyzowanej za datę jej otrzymania przez nabywcę uznaje się dzień nadania numeru KSeF. Nie zmienia to jednak pozostałych zasad rozliczania VAT.

„Numer KSeF nie jest potwierdzeniem, że wydatek był zasadny, usługa została wykonana, a transakcja uprawnia do odliczenia VAT. Nadal trzeba weryfikować dokumenty, ich zgodność z rzeczywistymi zdarzeniami gospodarczymi i prawidłowość ujęcia w ewidencji. Zmienia się sposób dostępu do faktury, ale nie znikają obowiązki związane z jej rozliczeniem” – wyjaśnia Małgorzata Mazur, współzałożycielka Value Finance.

Mit 3. Fałszywe faktury znikną dzięki KSeF

Centralizacja fakturowania ułatwia administracji skarbowej analizę danych i wykrywanie nieprawidłowości, ale nie eliminuje wszystkich oszustw. System może przyjąć dokument poprawny pod względem technicznym, choć opisana w nim dostawa nigdy nie nastąpiła, a usługa nie została wykonana.

Dlatego otrzymanie faktury w KSeF nie powinno oznaczać automatycznej akceptacji i zapłaty. Przedsiębiorca nadal musi porównać dokument z zamówieniem, umową i faktycznym przebiegiem transakcji. Ryzyko dotyczy również nieuprawnionego wykorzystania danych firmy.

Ministerstwo Finansów udostępniło w Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 możliwość zgłaszania faktur podejrzanych o oszustwo lub nadużycie. Firmy powinny równolegle zadbać o ochronę tokenów i certyfikatów, kontrolę uprawnień oraz zasady dostępu pracowników i zewnętrznych biur rachunkowych.

Mit 4. Skoro nie będzie kar, można odłożyć przygotowania

Pierwotnie sankcje pieniężne za naruszenia związane z KSeF miały być stosowane od 1 stycznia 2027 roku, Ministerstwo Finansów zapowiedziało jednak wydłużenie okresu bez kar do końca 2027 roku. Sejm uchwalił odpowiednią nowelizację 6 listopada 2026 roku. Proces legislacyjny wciąż trwa, a ustawa oczekuje na rozpatrzenie przez Senat. Posiedzenie na którym projekt ma być rozpatrywany, zaplanowano na 25-26 listopada br.

Odroczenie sankcji nie przesuwa jednak terminu objęcia systemem najmniejszych firm. Od 1 stycznia 2027 roku również one będą musiały wystawiać faktury w KSeF. Brak kar pieniężnych nie oznacza też zwolnienia z obowiązków podatkowych ani możliwości dowolnego pomijania systemu.

Dodatkowy czas warto wykorzystać na sprawdzenie integracji programów księgowych, nadanie odpowiednich uprawnień i przygotowanie pracowników do obsługi dokumentów. Jak podkreślają eksperci Value Finance, „brak kar pieniężnych nie zwalnia z obowiązku prawidłowego dokumentowania i rozliczania transakcji”. Błędy mogą bowiem odbić się na płynności finansowej i relacjach z kontrahentami, nawet jeśli nie zakończą się sankcją za naruszenie zasad KSeF.

Mit 5. KSeF automatycznie usprawni pracę księgowości

Elektroniczny obieg faktur ogranicza ręczne przepisywanie danych i przyspiesza przekazywanie dokumentów. Nie rozwiązuje jednak problemów z organizacją pracy. Każda faktura nadal wymaga przypisania do odpowiedniego projektu lub kategorii kosztowej, sprawdzenia zasadności wydatku i zatwierdzenia płatności.

Jeśli firma nie ma jasnych procedur, automatyzacja może jedynie przyspieszyć przepływ dokumentów, nie poprawiając jakości zarządzania finansami. Znaczenie ma też integracja KSeF z systemami ERP, programami księgowymi i narzędziami zakupowymi. Błędy w konfiguracji lub nadawaniu uprawnień mogą zakłócić obieg informacji.

Sama faktura nie zawiera ponadto wszystkich danych potrzebnych do rozliczenia projektu czy oceny rentowności. Firmy nadal potrzebują dokumentów towarzyszących i wewnętrznych procedur, które łączą informacje księgowe z danymi zarządczymi.

Mit 6. KSeF rozwiąże problem przechowywania dokumentów i zapewni kontrolę nad finansami

Faktury ustrukturyzowane są przechowywane w KSeF przez 10 lat, licząc od końca roku, w którym zostały wystawione. Ułatwia to dostęp do dokumentów i ogranicza ryzyko ich zagubienia. Nie oznacza jednak, że przedsiębiorstwa mogą zrezygnować z własnej dokumentacji. Poza systemem pozostają m.in. umowy, zamówienia, protokoły odbioru i potwierdzenia wykonania usług. Są potrzebne do wykazania gospodarczego charakteru transakcji, kontroli kosztów i rozliczania projektów.

KSeF nie jest również narzędziem do zarządzania płynnością ani analizowania rentowności. Dostarcza danych o fakturach, ale ich interpretacja i wykorzystanie w decyzjach biznesowych należą do firmy. Zarząd nadal musi wiedzieć, jakie zobowiązania czekają na zapłatę, które należności nie zostały uregulowane i jak planowane wydatki wpłyną na sytuację przedsiębiorstwa.

KSeF to dopiero początek zmian w finansach firmy

Jak już wspomniano, od 2027 roku system obejmie również najmniejszych przedsiębiorców. Zakończą się wtedy przejściowe ułatwienia dotyczące limitu 10 tys. zł i faktur z kas rejestrujących. Planowane odroczenie sankcji da firmom więcej czasu na dostosowanie się do nowych obowiązków, ale nie zmieni zakresu ich odpowiedzialności za dokumentowanie i rozliczanie transakcji.

„Największą wartością cyfryzacji nie jest samo przeniesienie dokumentów do systemu, ale możliwość sprawniejszego wykorzystywania danych w zarządzaniu przedsiębiorstwem. Jeżeli informacje o kosztach, zobowiązaniach i należnościach są dostępne szybciej, firma może lepiej planować płynność, kontrolować rentowność i podejmować bardziej świadome decyzje. KSeF może być impulsem do takiej zmiany, ale nie wykona tej pracy za przedsiębiorcę” – podsumowuje Małgorzata Mazur.

Tagi

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *