Prezydent Chin Xi Jinping po raz pierwszy osobiście wystąpił na otwarciu World Artificial Intelligence Conference (WAIC) 2026 w Szanghaju, przedstawiając wizję Chin jako czołowego promotora otwartego, inkluzywnego i „sprawiedliwego” rozwoju sztucznej inteligencji na świecie. Wydarzenie, które odbywa się w dniach 17-20 lipca 2026 roku, podkreśla rosnące ambicje Pekinu w rywalizacji technologicznej z USA. Kluczowe elementy przemówienia Xi W swoim wystąpieniu Xi podkreślił cztery główne zasady globalnego rozwoju i governance AI. Po pierwsze: otwartość i współpraca - zachęcał do open-source, dzielenia się technologią i unikania „nowych historycznych niesprawiedliwości” wynikających z nierównego dostępu do AI. Porównał znaczenie AI do wynalezienia silnika parowego i elektryczności. Druga kwestia, na którą zwrócił uwagę, to bezpieczeństwo i kontrola - to najwyraźniejsze jak dotąd wypowiedzi Xi na temat bezpieczeństwa AI. Podkreślił, że systemy muszą pozostawać pod kontrolą człowieka, potrzebne są mechanizmy wczesnego ostrzegania i reagowania na ryzyka (w tym utraty kontroli nad autonomicznymi systemami). Jednocześnie Xi skrytykował „nadmierne rozszerzanie koncepcji bezpieczeństwa narodowego” w kontekście AI (bezpośrednie nawiązanie do restrykcji USA). Zwrócił też uwagę na inkluzywność - promowanie wzajemnego uczenia się cywilizacji i unikanie erozji różnorodności kulturowej oraz na wielostronność - rolę ONZ, konsensus i potrzebę budowy „sprawiedliwego i rozsądnego” systemu globalnego governance. https://x.com/Reuters/status/2078155266546139510 Nowa organizacja i konkretne zobowiązania Tuż przed konferencją, 16 lipca, 29 krajów (m.in. z Globalnego Południa: Brazylia, Kazachstan, Pakistan, Indonezja, Malezja, Rosja) podpisało porozumienie o utworzeniu World Artificial Intelligence Cooperation Organisation (WAICO) z siedzibą w Szanghaju. Xi nazwał to „kamieniem milowym w historii rozwoju AI”. Chiny zapowiedziały konkretne działania na najbliższe 5 lat: 5000 miejsc szkoleniowych i seminariów dla krajów rozwijających się. Tworzenie międzynarodowych centrów współpracy AI z blokami takimi jak ASEAN, BRICS, Afrykańska Unia, Liga Państw Arabskich czy Szanghajska Organizacja Współpracy. Wdrożenie chińskiego systemu ostrzegania meteorologicznego opartego na AI („Mazu”) w 30 krajach. Przemówienie Xi jest bezpośrednią odpowiedzią na amerykańskie inicjatywy (m.in. „Pax Silica” i AI Opportunity Statement). Chiny promują swoje otwarte modele (open-weight) jako „dobro publiczne”, kontrastując z bardziej zamkniętym, kontrolowanym podejściem USA. Chińczycy mają powody do zadowolenia. Postęp chińskich modeli (np. Moonshot AI Kimi K3 - największy otwarty model na świecie) nie tylko jest szybki i imponujący, ale Chiny niemal ośmieszają USA ich popularnością, i to w samym oku cyklonu nowej amerykańskiej "rewolucji przemysłowej". Około 80%* startupów zajmujących się produktami i usługami bazującymi na sztucznej inteligencji w Dolinie Krzemowej korzysta z chińskich alternatyw na wagach otwartych, takich jak modele DeepSeek czy rodzina Qwen od Alibaby (*liczba ta wynika z szacunków przedstawionych przez fundusz venture capital Andreessen Horowitz). Choć amerykańscy giganci (OpenAI, Anthropic) dominują w korzystaniu z zamkniętych interfejsów API, firmy technologiczne coraz częściej i chętniej integrują chińskie modele jako podstawę lub tańszą alternatywę. Nie bez znaczenia dla tła przemówienia Xi Jinpinga pozostają trwające napięcia wokół eksportu technologii i bezpieczeństwa. Tymczasem konferencja WAIC 2026 bije rekordy: ponad 100 tys. m² powierzchni wystawienniczej, ponad 1100 firm, ponad 300 globalnych premier produktów (m.in. Huawei Atlas 950, humanoidy, zaawansowane modele multimodalne). Znaczenie dla branży IT Wydarzenie to sygnalizuje dalszą polaryzację ekosystemu AI. Chiny konsekwentnie budują alternatywny, oparty na open-source i współpracy z Globalnym Południem model, który może przyciągnąć kraje szukające tańszych i mniej restrykcyjnych rozwiązań, ale też skutecznie wykorzystywane przez bezpośrednią konkurencję. Jednocześnie podkreśla to potrzebę spójnej strategii UE w zakresie AI Act, bezpieczeństwa łańcuchów dostaw i konkurencyjności wobec obu supermocarstw. Źródła: Reuters, SCMP, Xinhua, oficjalne komunikaty WAIC. CZYTAJ TEŻ: Kimi K3 oficjalnie pokazany. Chińczycy doganiają najlepsze modele z USA. Są bezpieczniejsze? CZYTAJ TEŻ: Polska w finale wyścigu o gigafabrykę AI, rząd daje na nią 400 mln zł CZYTAJ TEŻ: Raport ESET: Polska na podium aż 6 kategorii cyberzagrożeń
