Polska jako pierwsza w Europie wdroży AI w diagnostyce na skalę ogólnokrajową

Carebot, we współpracy z Synektikiem wygrał największy projekt wykorzystania sztucznej inteligencji w polskiej ochronie zdrowia. Modele AI zostaną wykorzystane w analizie zdjęć mammografii i RTG klatki piersiowej.

Polska staje się tym samym pierwszym krajem w Europie, który wdraża sztuczną inteligencję do diagnostyki w sposób scentralizowany, za pośrednictwem jednej, ogólnokrajowej platformy dla całego publicznego systemu ochrony zdrowia.

„Łącznie chcemy wdrożyć 5 tego typu modeli AI dla różnych obszarów diagnozowania udostępnianych w ramach Platformy Usług Inteligentnych (PUI)” – powiedział w czasie debaty ITwiz o wykorzytaniu AI w zdrowiu Wojciech Steć, koordynator projektu Platforma Usług Inteligentnych, Centrum e‑Zdrowia.

„Platforma powinna być dostępna produkcyjnie pod koniec wakacji. Odpowiednie regulacje są już uchwalone, podpisane przez Prezydenta i opublikowane. Warstwę integracyjno‑transportową łączącą nas ze szpitalami zbudowaliśmy wcześniej. Niezależnie od zakupu modeli. Ok. 80% szpitali już ją przetestowało. Przesyłają już do nas testowe DICOM‑y i odbierają wyniki” – dodał.

Platforma Usług Inteligentnych będzie wykorzystywać certyfikowane modele AI do analizy danych obrazowych w formacie DICOM w 5, głównych obszarach klinicznych: wykrywanie patologii w TK klatki piersiowej, detekcja zmian w mózgu, diagnostyka RTG układu kostnego, mammografia oraz zmiany w RTG klatki piersiowej

Dwa, pierwsze modele AI wybrane przez CeZ

W przetargu Centrum e-Zdrowia na dostawę, wdrożenie i utrzymanie modeli AI do analizy mammografii oraz zdjęć rentgenowskich klatki piersiowej zwyciężyło konsorcjum czeskiej firmy Carebot i polskiej Synektik.

Umowa dotycząca rozwiązania dla mammografii o wartości prawie 11 mln zł została podpisana dzisiaj (21 sierpnia). Natomiast umowa dotycząca RTG klatki piersiowej zostanie podpisana w najbliższych tygodniach. AI będzie stopniowo udostępniane niemal 400 szpitalom w całej Polsce.

Projekt PUI jest częścią przetargu o łącznym budżecie ok. 150 mln zł, finansowanego ze środków Krajowego Planu Odbudowy (KPO) w ramach europejskiego instrumentu NextGenerationEU, i należy do największych inwestycji w AI w ochronie zdrowia w Europie.

Polska wyprzedza Europę w wykorzystaniu AI w healthcare

Sztuczną inteligencję w radiologii wdraża dziś wiele krajów europejskich. Jednak zawsze odbywa się to etapami: za pośrednictwem regionalnych sieci szpitali, umów ramowych lub pojedynczych programów pilotażowych. Polska, jako pierwszy kraj, zdecydowała się na rozwiązanie systemowe.

Państwo buduje centralną Platformę Usług Inteligentnych, do której będą podłączane szpitale z całego kraju, a certyfikowane rozwiązania AI będą dostarczane i obsługiwane centralnie na potrzeby całego publicznego systemu ochrony zdrowia.

Polski pacjent otrzyma dzięki temu ten sam standard diagnostyki niezależnie od tego, czy badanie zostanie wykonane w klinice uniwersyteckiej w Warszawie, czy w szpitalu powiatowym.

Skala projektu jest bezprecedensowa. W Polsce wykonuje się rocznie nawet 20 mln badań RTG klatki piersiowej. Model AI będzie zatem wykorzystywana przy dziesiątkach tysięcy badań dziennie i stanie się częścią opieki nad milionami pacjentów rocznie. Polska staje się jednym z najbardziej ambitnych rynków AI w ochronie zdrowia w Europie, a program o takiej skali wyznacza standard dla całego regionu.

Carebot jest już dziś najszerzej stosowanym rozwiązaniem AI w radiologii w Europie Środkowo-Wschodniej, obecnym w ponad 15 krajach – od szpitali powiatowych po kliniki uniwersyteckie. „Wspólnie z Synektikiem łączymy to doświadczenie kliniczne z najsilniejszą platformą integracyjną w Polsce. To nie żaden pilotaż. To infrastruktura na poziomie krajowym” – mówi Matěj Misař, CEO Carebot.

Co wykorzystanie AI oznacza dla lekarzy i pacjentów

Rozwiązania Carebot zostaną bezpośrednio zintegrowane z PUI. W momencie wykonania zdjęcia sztuczna inteligencja w ciągu kilku sekund przeanalizuje badanie, wskaże podejrzane obszary i wygeneruje ustrukturyzowany wynik, który zostanie wyświetlony lekarzowi podczas odczytu badania.

Radiolog będzie pracował w tym samym środowisku co dotychczas, ale otrzyma natychmiastową, drugą opinię oraz wsparcie w priorytetyzacji wyników. Wszystkie wyniki i raporty są dostarczane w języku polskim.

„Nie skupiamy się wyłącznie na samym wdrożeniu technologii, ale przede wszystkim na realnym wsparciu lekarzy w ich codziennej pracy. AI musi być naturalnym elementem pracy radiologa, nie może jej żadnym sposobem komplikować. AI nie ma zastępować lekarzy, lecz ich wspierać. Jeśli chcemy zapewnić całej populacji dostęp do wysokiej jakości opieki medycznej, bez technologii nie będzie to możliwe” – dodaje Matěj Misař.

Carebot analizuje zdjęcia RTG w Polsce od roku

Carebot jest obecny na polskim rynku już drugi rok. W ramach programu wczesnego wykrywania chorób w obrębie klatki piersiowej, realizowanego we współpracy z globalną firmą farmaceutyczną, jego rozwiązania AI przeanalizowały już dziesiątki tysięcy zdjęć rentgenowskich klatki piersiowej w polskich szpitalach.

W skład zespołu Carebot w Polsce wchodzą również specjaliści ds. wdrożeń, którzy wspierają lekarzy zarówno podczas wdrażania technologii, jak i w codziennej pracy z nią. Dzięki temu firma przystępuje do realizacji krajowego projektu, posiadając doświadczenie na polskim rynku oraz znajomość lokalnej praktyki klinicznej.

Jak wygląda realne wsparcie AI w praktyce, pokazuje przypadek z polskiego szpitala z maja 2026 roku. 76-letnia pacjentka zgłosiła się na badanie po upadku, skarżąc się na ból w klatce piersiowej i kręgosłupie. Zdjęcie rentgenowskie wykluczyło następstwa urazu, jednak sztuczna inteligencja wskazała na obrazie okrągłe zacienienie o średnicy 4 cm w lewym płucu, którego nie było widać na zdjęciu porównawczym z 2011 roku.

Obraz wzbudzał podejrzenie zmian o charakterze onkologicznym, dlatego pacjentka została niezwłocznie skierowana na uzupełniające badanie TK. Bez wskazania przez AI zmiana mogłaby pozostać niezauważona, ponieważ lekarz oceniający badanie koncentrował się głównie na ocenie skutków urazu.

„Każdego dnia wykonujemy bardzo dużą liczbę badań rentgenowskich, czasami nawet ok. 250 zdjęć dziennie, z czego około 60% stanowią zdjęcia RTG klatki piersiowej. To właśnie w takim środowisku wczesne wykrywanie zmian ma ogromny potencjał. AI jest szczególnie skuteczna w pracy z dużą ilością danych, gdy ludzkie oko naturalnie się męczy” – mówi dr Maciej Bugajski ze Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie.

Współpraca Carebot i Synektik z CeZ

W konsorcjum Carebot pełni rolę partnera technologicznego: globalnie działająca firma dostarcza pod własną marką modele AI do mammografii i RTG klatki piersiowej. Są certyfikowane jako wyroby medyczne zgodnie z europejskim rozporządzeniem MDR i stosowane klinicznie w setkach szpitali w ponad 15 krajach Europy, Azji i Bliskiego Wschodu.

Z kolei Synektik, czołowy polski dostawca rozwiązań IT dla ochrony zdrowia, którego systemy PACS wykorzystuje ponad 230 klientów, odpowiada za integrację z krajową platformą, wdrożenie rozwiązania w całej sieci szpitali oraz bieżące utrzymanie.